آدم گرسنه سنگ را هم میخورد؛ نه اینکه سنگ خوردنی باشد، او چارهای جز این ندارد! چنین چالشهایی گاهی برای همهمان پیش میآید که مجبوریم برای تسکین دردهایمان دست به کارهایی ناپسند بزنیم. وقتی انگیزه کودک از نیاز به پیشرفت و ترقی به جلوگیری از درد و رنج تغییر میکند، رفتارهایش کمکم رنگوبوی کودک ناسازگار به خود میگیرند. کودکان نیز گاهیاوقات برای جلبتوجه اطرافیان به شیوههای ناسالم و نامتعارفی روی میآورند و شما را متعجب میکنند. اما دلیل این رفتارهای جلب توجه در کودکان چیست و نحوه برخورد با کودک توجه طلب چگونه است؟
توجه طلبی کودک
نیاز به توجه و محبت، یکی از اصلیترین و اساسیترین نیازهای کودک است زیرا کمی زمان میبرد تا آنها به توانایی خودشان اعتماد کنند و کمکم از شما فاصله بگیرند؛ تا آن زمان، بزرگترها مهمترین منبع کودک برای درستونادرست و خوبوبد هستند. همه کودکان بعد از مدت کوتاهی بازی و فعالیت و دوری از والدین و مراقبین، به آنها سری میزنند و خودی نشان میدهند. اما برخی از کودکان بهشدت نیاز به توجه والدین دارند و از هر ابزاری برای جلبتوجه آنها استفاده میکنند.
برای این دسته از کودکان، والدین و مراقبین باید تمام حواسشان جمع آنها باشد و حتی برای مدت کوتاهی هم توان تحمل بیتوجهی را ندارند. وقتی شدت توجهطلبی کودک از حد طبیعی بیشتر میشود، بهمرور رابطه والد-فرزندی را بد و بدتر میکند. علاوه بر این، مشکلات دیگری مانند وابستگی کودک به مادر و ترس و اضطراب جدایی کلاس اولی ها را نیز به همراه میآورد.
اولین نفری باشید که از اخبار و اطلاعیههای مرتبط با پایه تحصیلیتان باخبر میشود!
انواع سبک توجهی والدین
توجه والدین به کودکان معمولا ترکیبی از 2 حالت زیر است. البته گاهیاوقات، یکی از این سبکها غلبه پیدا میکند و موجب مشکلاتی مانند افزایش توجهطلبی کودک میشود.
توجه مثبت
وقتی والدین یا بزرگترها از کودک تعریف میکنند، او انگیزه میگیرد که سخت کار کند و باهوشتر به نظر برسد. این تعریف و تمجیدها باعث الهامبخشی به کودک و تقویت مهارتها و استعدادیابی کودکان و نوجوانان میشود. همچنین، باعث تثبیت عادات خوب و جامعهدوستانه در بچهها میشود. البته در این زمینه نباید زیادهروی کرد، زیرا توجه و تأییدهای افراطی موجب لوسشدن و زیادهخواهی کودک میشود. تشویق فرزند به خاطر تلاشها و نه نتایج اعمالش، بهترین حالت توجه مثبت است.
توجه منفی
فرزندتان رفتار اشتباهی انجام میدهد و شما با ناراحتی واکنش نشان میدهید؛ به این واکنش شما توجه منفی میگویند. سرزنش، نصیحت و تنبیه کودک ازجمله نمونه رفتارهای توجهی منفی هستند. اگر فرزند شما فعالانه به دنبال جلب توجه شما است، سرزنش و نصیحت او صرفا به افزایش رفتارهای نامطلوبش میانجامد و هیچگونه سودی ندارد؛ یعنی چرخهای از شیطنت کودک و توجه منفی شما شکل میگیرد و رابطه والد-فرزندیتان را روز به روز بدتر میکند.
رفتارهای توجه طلبانه رایج کودکان
رایجترین رفتارهای کودکان برای جلبتوجه شما که معمولا هم ناگهانی و بدون مقدمه ظاهر میشوند:
- تلاش مداوم برای کمک و ایفای نقش قهرمان
- پرسیدن سوالات غیرضروری
- بیوقفه صحبتکردن
- واکنش بیشازحد به صدمات یا ناراحتیهای جزئی
- مشکل درستکردن یا پارازیتانداختن هنگام مشغولبودن دیگران؛ مثلا هنگام تلفن صحبتکردن
- تبدیلشدن به یک کودک لجباز تمامعیار
- پوشیدن لباسهای نامتعارف
- فضولیهای کوچک و توجهبرانگیز
- بهاتمامرساندن کارها زودتر از موعد یا پس از اتمام مهلت
- ایجاد مزاحمت برای خواهروبرادرهای کوچکتر یا دیگر کودکان
البته آنها گاهیاوقات از حقههای زیرکانهای برای جلبتوجه استفاده میکنند که باید شناسایی و هرچه زودتر حذف شوند.
درخواست های ناگهانی و نامعقول
فارغ از اینکه شما درخواست ناگهانی کودک را برآورده کنید یا نه، او به خواستهاش (جلبتوجه شما) میرسد. به عبارت دیگر، وقتی درخواستهای کودک ظاهرا از ناکجاآباد میآید و بیش از هر چیزی به بهانهگیری کودک میماند، او در پی کسب محبت و جلب نگاه شما است.
فخرفروشی
اگر فرزندتان مدام داراییهای مادی خود را به رخ دیگر کودکان یا حتی بزرگسالان میکشد، احتمالا هدفش جلب نظر دیگران است. بروز این رفتارها در سن پیشدبستانی به دلیل خودمحوری و نیاز به احساس مالکیت، طبیعی هستند؛ اما در سنین بالاتر، معمولا به دلایل دیگری مانند اعتمادبهنفس کاذب یا نقطه مقابل آن یعنی عدم شکل گیری اعتماد به نفس در کودکان رخ میدهند.
خوردن زیاد غذا یا اصلا نخوردن
بچهها بهصورت کلی بدغذا هستند و وقتی پای خوراکی در میان باشد تا حدودی وسواسی و بهانهگیر میشوند. اما رفتارهای پرخوری یا بیاشتهایی کودک معمولا بهانههایی برای جلب توجه هستند؛ مثلا وقتی تقاضایشان رد میشود و ناراحت هستند، برای نشاندادن ناراحتی و جلبتوجه شما گرسنه به رختخواب میروند. این مشکل در نوجوانی میتواند به اختلال پراشتهایی یا کماشتهایی عصبی تبدیل شود.
پیشنهاد مطالعه: ویژگی های کودکان پیش دبستانی
علت جلب توجه کودکان
شرو