اگر دانشآموز پایه چهارم دارید باید بدانید در پایه چهارم دبستان، متون درسی پیچیدهتر میشوند و نیاز به دایره واژگان وسیعتری برای درک بهتر مفاهیم وجود دارد. دیگر درک معنی کلمات کافی نیستند؛ دانشآموز باید با مترادفها و متضادهای واژههای کلیدی هر درس نیز آشنا باشد تا بتواند به خوبی منظور نویسنده یا شاعر را درک کند.
این جدول معنی لغات فارسی چهارم دبستان، با کمک هدف به دانشآموزان برای کسب نمرات بهتر در امتحانات و تقویت سبک نگارش آنها طراحی شده است.
واژههای مهم فارسی چهارم دبستان
در این بخش، معنی چند واژه مهم کتاب فارسی چهارم دبستان را میخوانید. دانستن این واژهها به فهم بهتر درسها و تقویت دایره لغات کمک میکند.
- آفاق: اُفقها، جمع افق
- آوخ: دریغ، افسوس
- اجابت: پاسخ دادن، برآوردن
- اعتبار: آبرو، ارزش، قدر
- الکن: کسی که هنگام صحبت زبانش گیر میکند.
- پارسا: پرهیزگار، پاکدامن
- پرخاش: ستیزهجویی، درشتی
اولین نفری باشید که از اخبار و اطلاعیههای مرتبط با پایه تحصیلیتان باخبر میشود!
جدول معنی کلمات فارسی چهارم دبستان
در جدول زیر، مجموعه کاملی از معنی کلمات فارسی چهارم ابتدایی برای کمک به یادگیری دانشآموزان آورده شده است:
| واژه | معنی |
| آرامش | آرام بودن، آسودگی |
| آسیاب | دستگاهی برای خرد کردن و آرد کردن گندم ، جو و دانههای دیگر |
| آشتی کنند | صلح کنند، پس از قهر و نزاع با هم سازش کنند و دوست شوند. |
| آفرین | درود |
| آماده | حاضر، مهیا |
| آموخت | یاد داد، یاد گرفت |
| آموختن | یاد دادن، یاد گرفتن |
| آواز | صدا، بانگ، نغمه، سرود، آهنگ |
| آویخت | آویزان کرد، آویزان شد |
| آیت | نشانه، علامت، دلیل |
| ابداع | نوآوری، چیزی را از نو پدید آوردن، ایجاد کردن |
| ابوالعجایب | پدر شگفتیها، صاحب شگفتیها |
| اتفاق | رویداد، پیشامد، حادثه |
| اثاث | وسایل، ابزار |
| اثر | نشان، علامت |
| اجتماع | گروه، گرد هم آمدن، جمعی از دستههای انسانی |
| اجل | پایان زندگی، زمان مرگ |
| احسنت | آفرین |
| اختراع | پدیدآوردن، درست کردن، ایجاد کردن |
| اراده | خواست، میل، تصمیم |
| ارباب | مالک، شخص بزرگ، کسی که در زمان قدیم قدرت، زمین و سرمایه داشت. |
| ارغوانی | رنگ قرمز مایل به بنفش |
| ارمغان | هدیه، سوغات |
| از پس | از پشت |
| اساس | پایه، بنیان |
| استعداد | آمادگی، توانایی |
| استقبال | به پیشواز کسی رفتن، پیشواز |
| استوار | پایدار، پابرجا، محکم |
| اسرار | جمع سرّ، رازها |
| اشتیاق | علاقهمندی، میل زیاد، شوق فراوان |
| اشکال | عیب، نقص، کمبود |
| اطفال | کودکان، خردسالان، جمع طفل |
| اعتراض کرد | ایراد گرفت |
| اعتقاد | باور، ایمان، عقیده |
| افزوده | اضافه شده |
| افکند | انداخت، پرت کرد |
| اقامت گزیدم | در جایی ساکن شدم، ماندم |
| التماس کنان | اصرارکنان، درخواستکنان |
| انبوه | بسیار، زیاد، فراوان |
| انتظار | چشم به راه بودن، امید داشتن |
| اندر | در |
| اندک اندک | کم کم، آهسته آهسته |
| اندوخت | جمع کرد، گردآوری کرد، پس انداز کرد |
| اندوه | ناراحتی، غصه |
| اندوهگین | غمگین، غصهدار، سوگوار |
| اوایل | جمع اول، ابتدا |
| ایجاد کردن | پدید آوردن، به وجود آوردن، ساختن |
| باختر | مغرب، مقابل خاور (مشرق) |
| باز | دوباره، از نو |
| بازرگان | تاجر |
| بازگو کردن | سخنی را دوباره گفتن، بیان کردن |
| بازیگوش | کسی که بیشتر به فکر بازی و تفریح است |
| بالاخره | سرانجام، عاقبت |
| بام | بالای ساختمان، پشت بام |
| بامداد | صبح زود، اول صبح |
| بَر | میوه |
| برافراشته | بالا برده، بالا گرفته شده |
| بُرّان | دارای خاصیت یا توانایی بریدن، بُرنده، تیز |
| بِرُبود | رُبود، برد، دزدید |
| برخاست | بلند شد |
| بردباری | شکیبایی، صبر |
| برق | صاعقه، درخشش نور |
| برکه | گودی کوچک و کمعمقی از زمین که در آن آب جمع شده باشد، آبگیر |
| برگرفت | برداشت، گرفت |
| برگزیده شدن | انتخاب شدن |
| برنا | جوان |
| بَس | بسیار، خیلی، فراوان |
| بِسپار | واگذار کن، بده |
| بشتافت | شتافت، رفت، تند رفت |
| بکوشند | کوشش کنند، تلاش کنند |
| بگشود | باز کرد، گشود |
| بند | طناب، ریسمان |
| بندهپروری | رفتار دوستانه داشتن، مهربانی و لطف کردن |
| بُوَد | باشد، هست |
| بهرهرساندن | فایده داشتن، مفید بودن، سود رساندن |
| به سر برده اند | گذراندهاند |
| به شدت | زیاده از حد، بسیار زیاد، فراوان |
| بیابند | پیدا کنند |
| بیاموزم | یاد بگیرم، فراگیرم |
| بیتاب | بی قرار، ناآرام |
| بی درنگ | فوری، بدون تاخیر، فورا |
| بیشه | جنگل کوچک، جنگل |
| بیصبرانه | زود، با بیطاقتی، با اشتیاق بسیار، ناآرام |
| بیندیشد | فکر کند |
| بیوقفه | بیدرنگ، بدون توقف، پشت سرهم |
| پاسبانی | نگهبانی، پاسداری، مراقبت |
| پایداری | ایستادگی، مقاومت |
| پذیرفت | قبول کرد، به عهده گرفت |
| پرفریب | بسیار حیله گر، نیرنگ باز |
| پَرّان | در حال پریدن، در حال پرواز |
| پرتوان | پر نیرو، توانا، پرقدرت |
| پرشور | پر حرارت، با هیجان |
| پر مهر | دوست داشتنی، گرم و دلنشین |
| پرهیز کردن | دوری کردن، خودداری کردن از انجام دادن کاری |
| پریشان | آشفته، سرگشته، مضطرب |
| پشتکار | تلاش برای انجام دادن کاری، با علاقه کاری را پیگیری کردن |
| پند | اندرز، نصیحت |
| پوشش | لباس، هر چیزی که روی چیز دیگر را بپوشاند |
| پولادین | ساخته شده از فولاد، بسیار محکم، نیرومند |
| پهلوان | دلیر، شجاع، نیرومند |
| پهن | گسترده، مسطح، پهناور |
| پهـنه | میدان، سطح |
| پیدرپی | پشت سرهم، پیوسته |
| پیشنهاد | نظر، رای، طرح |
| پیشین | گذشته، قبلی، مربوط به گذشته |
| پیغام | پیام |
| پیمودن | طی کردن، پشت سر گذاشتن |
| تاب نیاوردند | تحمل نکردند، طاقت نیاوردند |
| تاخت | حمله کرد، هجوم آورد |
| تازان | با سرعت، پرشتاب |
| تالیف | گردآوری، نوشتن کتاب یا جزوه |
| تپش | تپیدن، جنبش، حرکت |
| تپید | جنبید، حرکت کرد، بی قرار شد |
| تجارت | بازرگانی کردن، داد و ستد، معامله |
| تحسینآمیز | آمیخته به ستایش و آفرین گفتن، همراه با تعریف و تمجید |
| تحقیر | خوار کردن، کوچک شمردن |
| تحقیق | تلاش برای یافتن پاسخ دقیق و حل مسئله، پرسوجو، مطالعهی دقیق |
| تحمل | صبر، شکیبایی |
| ترانه | قطعه ی کوتاه خواندنی همراه با سازهای موسیقی |
| ترجیح دادن | برگزیدن، کسی یا چیزی را بر دیگران برتری دادن |
| تردید | دودلی، شک |
| تَرک بگویند | رها کنند، ترک کنند |
| تسخیرناپذیر | مکان یا چیزی که به آسانی نتوان آن را به دست آورد، مکان یا چیزی که دسترسی به آن دشوار است. |
| تصمیم گرفتن | قصد نمودن، اراده کردن |
| تعلق داشتن | وابستگی داشتن، مال کسی بودن |
| تقصیر | کوتاهی در انجام دادن وظیفه |
| تلف کردن | نابود کردن، هدر کردن |
| تناور | تنومند، درشت، نیرومند، دارای ساقهای بزرگ و قوی |
| تندر | بانگ رعد، صدایی که هنگام رعد و برق از آسمان به گوش میرسد. |
| توان | نیرو، زور، قدرت |
| توران | نژادی ایرانی در منطقه ی آسیای میانه |
| توفیق | موفقیت، کامیابی |
| تهی | خالی، پوچ |
| تیره | تاریک، سیاه |
| تیزبال | سریع، تیز پرواز |
| تیغه | هر چیز که مانند تیغ باشد، لبه ی برنده ی شمشیر، چاقو |
| ثنا | ستایش، ستودن |
| جامه | لباس، هر چیزی که روی چیز دیگر را بپوشاند |
| جاودانی | ابدی، همیشگی، دائمی |
| جاهل | نادان، بیخبر |
| جدیت | تلاش و کوشش بسیار در انجام دادن کاری |
| جَست | جهید، پرید |
| جَلا دادن | شفاف و پاکیزه کردن، صاف و براق کردن |
| جلیل | باشکوه، بلندمرتبه، بزرگ |
| جنبش | حرکت، تکان |
| جنبوجوش | تلاش و فعالیت بسیار، هیجان |
| جورواجور | گوناگون، مختلف |
| جوی | پیداکن، بیاب |
| جویا | جست و جوگر، جوینده |
| جهان افروز | روشنکننده جهان |
| چابک | تند و سریع، چالاک |
| چار | شکل گفتاری چهار |
| چاره | راه حل، تدبیر |
| چست | چالاک، چابک |
| چندان | هر مقدار، هر اندازه |
| چهره | رخ، صورت، روی |
| چیره دست | ماهر، زبر دست، استاد |
| حاصل کرد | به دست آورد، کسب کرد |
| حامی | پشتیبان، نگهبان |
| حبس | زندان، بازداشت |
| حدس زدم | گمان کردم، پنداشتم، فکر کردم |
| حرفه | پیشه، کار، شغل |
| حسرت | اندوه، آه و افسوس |
| حسرت خوردن | آه و افسوس کردن، حسرت کشیدن |
| حضور | حاضر بودن، وجود |
| حکیم | دانشمند، فیلسوف، طبیب |
| حمله | هجوم، یورش، تاختن |
| حول و حوش | اطراف، گرداگرد، دور و بر |
| حومه | اطراف |
| حیات | زندگی |
| حَیّ داور | خداوند، پروردگار |
| حیلتساز | حیله گر، مکار |
| خاطر | اندیشه، ذهن، حافظه، یاد |
| خام | بیهوده، ناپخته و نسنجیده |
| خاور | مشرق، مقابل باختر ( مغرب) |
| خُرد | کم سن و سال ، کودک |
| خُرَّم | شاد، خوشحال، شادمان |
| خروش | بانگ و فریاد |
| خروشان | پرسروصدا |
| خشنود | راضی، خوشحال، شادمان |
| خطاکار | كسي كه كار نادرستي انجام داد، گناهكار |
| خِطّه | سرزمين |
| خفته | خوابیده، به خواب رفته |
| خلاص | رهايي، آزادی |
| خواجه | بزرگ، سرور |
| خواه… خواه… | بيان دو حالت مساوی، بیان برابری دو یا چند چیز |
| خوش آواز | خوش صدا، خوش نوا |
| خوشتر | خوب تر، راحت تر |
| خوش خوان | خوش آواز |
| خیره شدن | توجه عميق، نگاه كردن به چيزی بدون برداشتن چشم از آن |
| دانشاندوزی | علمآموزی، یادگیری، فراگیری دانش |
| داوری | قضاوت کردن |
| دایر شدن | تشکیل شدن، ایجاد شدن |
| دایه | پرورش دهنده، پرستار کودک |
| در فِکَنَد | انداخت، رها کرد، افکند |
| درگذرم | بمیرم، از دنیا بروم |
| دریافتم | دانستم، فهمیدم |
| دژ | حصار، قلعه |
| دشواری | سختی، زحمت، مشکل |
| دلانگیز | زیبا، جالب |
| دلتنگ | غمگین، اندوهگین |
| دلداری دهد | همدردی کند، غمخواری کند |
| دلسوز | مهربان، غمخوار |
| دلنشین | جذاب، زیبا و قشنگ |
| دلهره | نگرانی |
| دم | لحظه، زمان کوتاه |
| دمی | لحظهای |
| دیرین | قدیمی |
| ذات | وجود، هستی |
| ذوق | شور و شوق، علاقه و توانایی |
| ذهن | محل فکر، اندیشه |
| راس | واحد شمارش چهارپایان، سَر، اول هر چیز |
| رامش | آرامش، آسودگی، نشاط، شادابی |
| رَبّ جلیل | خدای بلندمرتبه، خدای بزرگ |
| رحم | مهربانی، بخشیدن |
| رخ | صورت، چهره، گونه |
| رخسار | روی، چهره، سیما |
| رشید | راست قامت، دلاور |
| رَمه | گله |
| روشن | درخشان، تابان، آشکار، واضح |
| رویداد | اتفاق، رخداد، حادثه |
| رهرو | راهرونده، کسی که به راهی میرود. |
| رَهی | راهی |
| زاری | گریهی سوزناک، گریه کردن با صدا و ناله |
| زاغ | پرندهای از خانوادهی کلاغ در اندازهها و رنگهای مختلف |
| زاغک | زاغ کوچک |
| زمزمه | آوازی که به آهستگی و زیر لب خوانده شود. |
| زندگانی | زندگی، مدت عمر |
| زه | چلهی کمان |
| زهرهاش بُرید | ترسید |
| زیستن | زندگی کردن |
| زین | از این |
| زینت داد | آراست، تزیین کرد |
| سابق | گذشته، قبل |
| سامان | نظم و ترتیب |
| سامان دادن | به ترتیب چیدن، منظم کردن |
| سپاه | لشکر، گروه بزرگی از جنگجویان |
| سپری شد | به پایان رسید، به اتمام رسید |
| سحرانگیز | جادویی، بسیار شگفتانگیز |
| سراغ | پیچیز رفتن، دنبال کردن چیزی |
| سرانجام | عاقبت و پایان کاری |
| سربلندی | سرافرازی، افتخار |
| سرپنجه | پنجه دست، سر انگشتان کنایه از نیرو، توانایی و قدرت |
| سرگذشت | شرح حال |
| سرمشق | نمونه، الگو |
| سطر | یک خط از نوشته |
| سقّا | کسی که به تشنگان آب میدهد |
| سقوط | افتادن |
| شادکام | خوشحال |
| شکر سخن | شیرین سخن، شیرین گفتار |
| شگفتانگیز | تعجبآور، عجیب و غریب |
| شگفتزده | کسی که تعجب کرده، متعجب |
| شگفتی | تعجب، حیرت |
| شنیدستم | شنیدهام |
| شوق | میل، علاقه ی فراوان به چیزی |
| شهباز | یک پرندهی شکاری سفیدرنگ با پنجه و منقار قوی |
| شیرین زبان | شیرین گفتار، شیرین بیان، شیرین سخن |
| شیوه | راه و روش |
| صاحب | دارنده، مالک |
| صبر | شکیبایی، بردباری |
| صحنه | منظرهای واقعی یا خیالی که رویدادی را نشان میدهد |
| صلاح | شایسته، مصلحت |
| صمیمی | یکدل، همدل |
| صواب | راست، درست |
| صیاد | شکارچی |
| صید | شکار |
| طبع | ذوق و استعداد |
| طبل غازی | طبلی که در پیشاپیش لشکر به صدا در میآمد، طبل جنگی |
| طبله | صندوقچه |
| طعم | مزه |
| طعمه | خوردنی، خوراک |
| طغیان | از حد خود گذشتن، بالا آمدن آب دریا |
| طوفان / توفان | باد سخت و تند، تندباد |
| طوق | گردنبند، آنچه که گرد چیزی را فرا گیرد، خطی رنگی شبیه حلقهی دور گردن بعضی از جانوران به ویژه کبوتران |
| عاجز | ناتوان، درمانده |
| عدل | انصاف، عدالت، رعايت برابري |
| عطار | عطر فروش |
| علاّف | بیکار |
| علم کند | برپا کند ، معرفی کند، مشهور سازد |
| عمليات | فعالیتها، کارها |
| عملیات جنگي | کارهای مربوط به جنگ، حمله |
| عهده | مسئولیت، وظیفه |
| عيب | نقص، کمبود |
| غُرّان | در حال غریدن، غرّش کنان |
| غلام | نوکر، خدمتکار |
| غوغا | سر و صدا |
| غوك | قورباغه |
| فاش | آشکار، ظاهر |
| فرصت | وقت، زمان |
| فرود آيد | پایین بیاید |
| فروزان | تابان، درخشان |
| فزای | بیفزای، اضافه کن |
| فضل | بخشش |
| فعال | پر کار، کوشا |
| فعالیت | کوشش، تلاش |
| فکند | افکند |
| فلان | اشاره به شخص نامعلوم |
| فناوری | استفاده از علم در کارهای مختلف مانند پزشکی، بازرگانی کشاورزی و غیره |
| فیلسوفان | دانشمندان علم فلسفه، جمع فیلسوف |
| قافله | کاروان، گروه همسفر |
| قالب | قطعه، تکه، پاره |
| قامت | قد و بالا، اندازه |
| قریحه | ذوق، استعداد |
| قسم | سوگند |
| قشر | لایه، پوسته |
| قصد | اراده، نیت، مقصود |
| قضا | تقدیر، سرنوشت |
| قطعات | قطعهها، تکهها |
| کامران | پیروز، موفق |
| کامروا | موفق، کسی که به آرزو و خواستههایش رسیده است. |
| کان | که آن |
| کای | که ای |
| کَرَم | لطف، جوان مردی، بزرگوارى |
| کژدم | عقرب |
| کمان | ابزار تیراندازی |
| کمیاب | آنچه کم است، چیزی که به راحتی در دسترس نیست |
| کنج | گوشه |
| کنیزک | خدمتکار، زنی که برده باشد |
| کوچ | مهاجرت، از جایی به جایی رفتن |
| کول | شانه، دوش |
| کهنسال | پیر، سالخورده |
| گام | قدم |
| گاهواره | گهواره |
| گذرگاه | محل عبور، جای گذر |
| گران بها | قیمتی، با ارزش |
| گریزان | گریزنده، شتابان |
| گریستن | گریه کردن |
| گفتار | سخن |
| گلگون | سرخ رنگ، به رنگ گل سرخ |
| گمان | حدس، خیال، اندیشه |
| گوارا | خوب، لذتبخش |
| گوهرفشانی | گوهر فشاندن، پراکندن مروارید |
| گویی | مثل اینکه، مانند اینکه |
| گُهر | گوهر، مروارید |
| لاشه | جسد |
| لبریز | پر، لبالب |
| لحظه | زمان خیلی کوتاه |
| لحظه شماری | انتظار کشیدن، پیاسته منتظر کسی بودن |
| لطف | محبت، مهربانی |
| لطیف | ملایم، نرم |
| لفظ | زبان |
| ماتم برد | تعجب کردم، حیرت کردم |
| ماسوا | موجودات، مخلوقات، غیر از خدا |
| مانع | جلوگیری کننده، سد |
| ماهر | زبر دست |
| متجاوز | ستمگر، کسی که به دیگران ظلم میکند |
| متحیر | سرگشته، شگفت زده، حیرت زده |
| متغّیر | خشمگین، عصبانی، دگرگون |
| متفکرانه | در حال فکر، اندیشمندانه |
| محال | نشدنی، غیرممکن |
| محتاج | نیازمند |
| مختصر | کم، کوتاه، گزیده |
| مدارا | با نرمی و ملايمت رفتار کردن |
| مرغان | پرندگان |
| مرور | مطالعه کردن مطلبی به صورت تند، بازخوانی |
| مستجاب | پذیرفته شده، برآورده شده |
| مسکین | فقیر، تهیدست |
| مسئولیت | بر عهده داشتن وظیفهای، موظف بودن به انجام کاری |
| مشام | بینی |
| مشتاق | دارای شوق، آرزومند |
| مشک | مادهای روغنی بسیار معطر و خوشبو |
| معتدل | آب و هوایی که نه گرم است نه سرد |
| معذرتخواهی | عذرخواهی |
| معلّق | آویزان |
| مغفرت | بخشش گناهان، آمرزش |
| مقابله | روبهرو، رویارویی، مواجهه |
| مقصود | نیت، خواسته، آرزو |
| مکتب | محل درس خواندن، نام مدرسه در گذشته |
| مکر | فریب، حیله |
| منتظر | چشم به راه، کسی که انتظار میکشد |
| موشک | موش کوچک |
| میلنگید | لنگان لنگان راه میرفت، در راه رفتن ناتوان بود |
| ناپسند | نامناسب |
| ناچار | ناگزیر، مجبور |
| ناهماهنگی | بینظمی |
| نشاط | شادی، شوق |
| نشاطانگیز | شادیبخش، آنچه موجب شادی میشود |
| نشان | علامت، نشانه |
| نشانید | گذاشت، قرار داد |
| نظاره میکرد | نگاه میکرد، تماشا میکرد |
| نفوذناپذیر | غیرقابل نفوذ، غیرقابل عبور |
| نقص | عیب، کمی و کاستی |
| نگوناَقبال | بدبخت، تیرهبخت |
| نگین | سنگ قیمتی که روی انگشتر میگذارند. |
| نهاده است | قرار داده است |
| نهان | پنهان، مخفی |
| نهانی | پنهانی |
| نیرومند | دارای زور و قدرت قوی |
| نیکنامی | معروف بودن به خوبی |
| نیلی | رنگ آبی تیره، کبود، رنگ |
| نیمروز | میان روز، وسط روز |
| واپسین | آخرین، پایانی |
| وادار کردن | مجبور کردن |
| وارونه | برعکس |
| وحوش | جانوران وحشی، جانوران اهلی نشده |
| وحی | آنچه از سوی خداوند بر پیامبران نازل شود. |
| وصف ناپذیر | غیرقابل توصیف، وصف نشدنی |
| وطن کردن | اقامت کردن در جایی، مسکن گرفتن |
| ویژه | خاص، مخصوص |
| هاج و واج | شگفتزده، گیج |
| هجوم | حملهی ناگهانی، یورش، تاخت |
| هراس | ترس، احساس نگرانی |
| هما | پرندهی افسانهای که اگر سایهاش بر سر کسی بیفتد، آن شخص سعادتمند میشود. |
| همتا | همانند، مثل |
| همهمه | سر و صدا |
| هیجان | شور و شوق |
| هین | بدان، آگاه باش |
| یزدان | خداوند، پروردگار |
| یک چند | مدتی، چندی |
| یک غازی | بیارزش، ناچیز |
نتیجهگیری
تسلط بر واژگان کتاب فارسی چهارم، زیربنای یادگیری دروس فارسی پایههای بالاتر است. وقتی دانشآموز معنی دقیق کلمات را بداند، درک مطلب برای او ساده میشود و اشتیاق بیشتری برای خواندن درسها خواهد داشت. این جدول کامل معنی کلمات فارسی چهارم با جواب کمک میکند تا مطالعه فارسی از یک «تکلیف درسی» به یک «مهارت کاربردی» برای آینده دانشآموزان تبدیل شود.
