نمره یک درس میتواند در آینده دانش آموز تعیینکننده وضعیت تحصیلی دانشآموز باشد. امتحانات جبرانی بهعنوان فرصتی مجدد برای جبران آن درس از سوی آموزش و پرورش در نظر گرفته شده است. این مطلب با هدف ارائه اطلاعات جامع و دقیق درباره زمان برگزاری امتحان جبرانی سال ۱۴۰۵ و تفاوت نوبتهای شهریور و دی، و تأثیر نمرات این امتحانات بر سوابق تحصیلی تهیه شده است.
امتحان جبرانی امسال چه زمانی برگزار میشود؟
در جدول زیر برنامه مربوط به امتحانات جبرانی امسال را بهصورت خلاصه ارائه شده است:
| موضوع | توضیح کوتاه | زمان | افراد مشمول | اطلاعرسانی | نتیجه |
| امتحان جبرانی | فرصت مجدد برای کسب نمره قبولی در درس مردودی | نوبت شهریور و نوبت دی | دانشآموزان مردود، غایبان موجه، داوطلبان آزاد | مدرسه یا اداره آموزشوپرورش | ثبت نمره جدید در کارنامه تحصیلی |
| نوبت شهریور | اصلیترین فرصت جبرانی پس از امتحانات خرداد | شهریورماه | اکثر پایههای تحصیلی | اطلاعیه مدرسه | جبران سریع پیش از آغاز سال تحصیلی |
| نوبت دی | فرصت تکمیلی برای موارد باقیمانده | دیماه | دروس و دانشآموزان مشخص | اطلاعیه رسمی | آخرین فرصت در همان سال تحصیلی |
اولین نفری باشید که از اخبار و اطلاعیههای مرتبط با پایه تحصیلیتان باخبر میشود!
امتحان جبرانی چیست؟
امتحان جبرانی آزمونی است که به منظور جبران نمره درسی که دانشآموز در آن نمره قبولی کسب نکرده یا به هر دلیلی در جلسه امتحانی حاضر نشده است برگزار میشود. این امتحانات به دانشآموزان این امکان را میدهند که بدون نیاز به تکرار کل سال تحصیلی تنها در درس یا دروس مربوطه مجددا امتحان دهند.
امتحانات جبرانی در دو نوبت شهریور و دی برگزار میشوند. اکثر دانشآموزان در نوبت شهریور شرکت میکنند زیرا این نوبت بلافاصله پس از اعلام نتایج امتحانات خرداد برگزار میشود و فرصت مناسبی را برای جبران سریع نمره از دست رفته فراهم میآورد.
نکته مهم: امتحانات جبرانی با امتحانات ترمیم معدل متفاوت است. ترمیم معدل برای دانشآموزانی طراحی شده که نمره قبولی کسب کردهاند اما میخواهند نمره خود را بهبود بخشند در حالی که امتحانات جبرانی برای دانشآموزانی است که هنوز نمره قبولی را کسب نکردهاند. این دو مفهوم در سیستم آموزش و پرورش ایران کاملا متمایز هستند.
افراد واجد شرایط شرکت در امتحانات جبرانی
افراد واجد شرایط شرکت در امتحانات جبرانی شامل موارد زیر هستند:
دانشآموزان دارای نمره مردودی در امتحانات خرداد
دانشآموزانی که نمره یک یا چند درس آنها در امتحانات نوبت خرداد کمتر از حد نصاب قبولی (معمولا نمره ده از بیست) بوده است واضحترین گروه مشمول امتحانات جبرانی محسوب میشوند.
داوطلبان غایب در جلسات امتحانی
دانشآموزانی که به دلایل موجه (مانند بیماری با گواهی پزشکی معتبر) در جلسه امتحانی حاضر نشدهاند میتوانند در امتحانات جبرانی شرکت کنند. در مورد غیبتهای غیرموجه معمولا امکان شرکت در امتحانات جبرانی وجود دارد اما نمره صفر آن جلسه بهعنوان مبنا در نظر گرفته میشود که عملا وضعیت مشابه دانشآموز مردود را ایجاد میکند.
دانشآموزان پایههای دوازدهم، یازدهم و نهم
این سه پایه تحصیلی به دلیل برگزاری امتحانات نهایی و اهمیت سوابق تحصیلی بیش از سایر پایهها با امتحانات جبرانی درگیر هستند. پایه دوازدهم بهویژه از اهمیت بالایی برخوردار است زیرا نمرات این پایه بر دریافت دیپلم و سوابق تحصیلی تاثیر مستقیم دارد.
داوطلبان آزاد و دانشآموزان مدارس بزرگسالان
داوطلبان آزاد و دانشآموزان مدارس بزرگسالان نیز میتوانند در امتحانات جبرانی شرکت کنند. شرایط این گروه تا حدودی با دانشآموزان عادی متفاوت است و فرآیند ثبتنام آنها معمولا از طریق مدارس بزرگسالان یا ادارات آموزشوپرورش انجام میشود.
زمانبندی امتحانات جبرانی ۱۴۰۵
اطلاع از زمان دقیق برگزاری امتحانات جبرانی یکی از اصلیترین نیازهای دانشآموزان است که البته با توجه به شرایط کنونی کشور هنوز اعلام دقیقی نشده است ولی امتحانات جبرانی نوبت شهریور معمولا از روزهای ابتدایی شهریورماه آغاز میشود. تاریخ دقیق هر سال بر اساس تقویم اجرایی وزارت آموزشوپرورش تعیین و از طریق مدارس به دانشآموزان ابلاغ میگردد.
امتحانات جبرانی دی معمولا همزمان یا نزدیک به زمان برگزاری امتحانات نوبت اول دوره است. این نوبت برای دانشآموزانی در نظر گرفته شده که در نوبت شهریور موفق به کسب نمره قبولی نشدهاند یا به دلایل موجه نتوانستهاند در آن نوبت شرکت کنند.
تفاوت جبرانی شهریور و دی
نوبت شهریور بهعنوان فرصت اولیه و زودهنگام برای جبران نمرات محسوب میشود که به دانشآموزان امکان میدهد با آرامش خاطر وارد سال تحصیلی جدید شوند. اما امتحان جبرانی دی فرصتی دیرتر و محدودتر است. لازم به ذکر است که برخی دروس و گروههای خاص ممکن است تنها در یکی از این دو نوبت پوشش داده شوند بنابراین قبل از تصمیمگیری درباره شرکت در هر یک از نوبتها حتما با مدرسه هماهنگی لازم را داشته باشید.
پایهها و دروس مشمول امتحانات جبرانی
- پایه دوازدهم: پایه دوازدهم حساسترین پایه تحصیلی از منظر امتحانات جبرانی است زیرا دروس نهایی، سوابق تحصیلی و دریافت دیپلم همگی به نتایج این امتحانات وابسته هستند.
- پایه یازدهم: دروسی که در سوابق تحصیلی ثبت میشوند در این پایه نیز از اهمیت بالایی برخوردارند و امتحانات جبرانی آنها با جدیت برگزار میگردد.
- پایه نهم: این پایه بهعنوان پایان دوره متوسطه اول و نقطه عطفی برای هدایت تحصیلی دانشآموزان از اهمیت ویژهای برخوردار است.
- دروس نهایی: دروسی که امتحانات آنها بهصورت سراسری و هماهنگ برگزار میشود از وزن بیشتری برخوردارند. نمرات این دروس بهطور مستقیم در سوابق تحصیلی ثبت میشوند بنابراین امتحانات جبرانی آنها اهمیت بیشتری دارد.
- دروس داخلی: دروسی که امتحانات آنها توسط خود مدرسه برگزار میشود انعطاف بیشتری دارد اما کسب نمره قبولی در آنها همچنان الزامی است.
- دروس عملی و کارگاهی: دروس عملی و کارگاهی دارای شیوه ارزیابی خاص خود هستند و گاهی روال امتحانات جبرانی آنها با دروس تئوری متفاوت است. دانشآموزان هنرستانها باید به این موضوع توجه ویژهای داشته باشند.
تأثیر نمرات امتحانات جبرانی بر وضعیت تحصیلی
نمره کسبشده در امتحانات جبرانی جایگزین نمره مردودی قبلی میشود و بهعنوان مبنای تعیین وضعیت قبولی دانشآموز در نظر گرفته میشود.
برای دروس نهایی نمره امتحانات جبرانی بهطور رسمی در سوابق تحصیلی ثبت میشود و در محاسبات مربوط به کنکور و دیپلم تاثیرگذار است. برخلاف تصور برخی دانشآموزان امتحانات جبرانی جنبه غیررسمی ندارند و نمرات آنها کاملا رسمی و معتبر است.
در صورتی که دانشآموز در نوبت شهریور موفق به کسب نمره قبولی نشود نوبت دی بهعنوان فرصت بعدی در اختیار خواهد بود. اگر در نوبت دی نیز موفقیت حاصل نشود بسته به پایه تحصیلی و آییننامههای مربوطه احتمال تکرار پایه یا ادامه تحصیل از مسیر داوطلب آزاد وجود خواهد داشت.
شرایط ثبتنام و حضور در امتحانات جبرانی
مدارک مورد نیاز: دانشآموزان باید مدارک شناسایی معتبر، کارنامه امتحانات خرداد و در صورت غیبت موجه مدارک پزشکی یا گواهیهای مربوطه را همراه داشته باشند.
فرآیند ثبتنام: ثبتنام معمولا از طریق مدرسه و گاهی از طریق سامانههای مربوطه انجام میشود. مهلت ثبتنام محدود است و دانشآموزان باید در زمان تعیینشده نسبت به ثبتنام اقدام کنند زیرا هر ساله تعدادی از دانشآموزان به دلیل عدم رعایت مهلت از این فرصت محروم میشوند.
غیبت موجه و غیرموجه: غیبت موجه با ارائه مدارک معتبر حق شرکت کامل در امتحانات جبرانی را برای دانشآموز ایجاد میکند. غیبت غیرموجه میتواند منجر به از دست رفتن فرصت یا تشدید شرایط شود.
اگر در امتحانات جبرانی موفق نشوم چه میشود؟
در صورت عدم موفقیت در امتحانات جبرانی همچنان راهحلهایی وجود دارد. نوبت بعدی مسیر داوطلب آزاد یا در برخی موارد تکرار پایه تحصیلی از جمله گزینههای موجود هستند. هیچیک از این مسیرها پایان راه تحصیلی به معنای واقعی نیست هرچند ممکن است چالشبرانگیز باشد.
ضروری است که دانشآموز در اسرع وقت با مشاور مدرسه مشورت کند تا با در نظر گرفتن وضعیت خاص خود بهترین تصمیم را اتخاذ نماید.
سؤالات متداول
امتحانات جبرانی آزمونهایی هستند که برای جبران نمره دروس مردودی یا غیبتهای امتحانی برگزار میشوند و در دو نوبت شهریور و دی ارائه میشوند.
دانشآموزان دارای نمره مردودی در امتحانات خرداد، غایبان جلسات امتحانی و داوطلبان آزاد و دانشآموزان مدارس بزرگسالان واجد شرایط شرکت هستند.
معمولا از نیمه اول شهریورماه؛ تاریخ دقیق هر سال توسط مدرسه بر اساس تقویم اجرایی ابلاغی اعلام میگردد.
در ماه دی و نزدیک به زمان برگزاری امتحانات نوبت اول، که با اعلام رسمی مدرسه مشخص میشود.
برای تمامی پایههای تحصیلی اما پایههای نهم، یازدهم و دوازدهم به دلیل اهمیت سوابق تحصیلی و دیپلم از اهمیت بیشتری برخوردارند.
