فهرست مطالب
Toggleاگر شما هم میخواهید بدانید نحوه محاسبه نمره امتحان نهایی چگونه است، چه نمرههایی در معدل کتبی تاثیر دارند و این نمرات چه نقشی در نتیجه نهایی تحصیلی شما دارد، این مطلب برای شما نوشته شده است. نمره امتحان نهایی نمرهای موثر در معدل نهایی و از همه مهمتر، نمرهای تاثیرگذار در نتیجه کنکور است.
در سالهای اخیر نمره امتحانات نهایی و معدل کتبی اهمیت بیشتری پیدا کرده چراکه تاثیر آن هم در کنکور بیشتر شده است. بنابراین آشنایی با آن میتواند به دانشآموزان کمک کند تا با اطلاعات دقیقتری برای امتحانات خود برنامهریزی کنند.
در این مطلب از سایت مدارس سلام به زبان ساده و کامل توضیح میدهیم که فرمول محاسبه معدل کتبی چیست، محاسبه نمره سالانه چگونه است و چه نکاتی را باید هنگام محاسبه نمره امتحان نهایی ۱۴۰۵ در نظر بگیرید.

نحوه محاسبه نمره امتحان نهایی سال ۱۴۰۵
برای درک نحوه محاسبه نمره امتحان نهایی در سال ۱۴۰۵ باید اول تفاوت بین چند مفهوم مهم را بدانیم و با نمره سالانه، نمره امتحان نهایی و معدل کتبی آشنا شویم. بسیاری از دانشآموزان این سه مورد را یکی میدانند، در حالی که هر کدام کاربرد و روش محاسبه متفاوتی دارند. در ادامه ابتدا تفاوت این مفاهیم با یکدیگر را توضیح میدهیم و سپس به صورت جداگانه سراغ محاسبه نمره سالانه با فرمول اصلی و مثالهای آن میرویم.
اگر میخواهید قبل از شروع مطالعه، اطلاعات جامعی درباره امتحان نهایی، نحوه برگزاری، نحوه تصحیح برگهها و زمان برگزاری آن کسب کنید، پیشنهاد میکنیم ابتدا مقاله امتحان نهایی ۱۴۰۵ چیست؟ را مطالعه کنید تا با دید کاملتری برای درس خواندن برنامهریزی کنید.
فرق نمره سالانه، نمره نهایی و معدل کتبی
هر یک از نمرات سالانه، نهایی و کتبی بیانگر عملکرد دانشآموز در آزمونها و مراحل مختلف تحصیلی است. اما این نمرات با هم تفاوتهای مهمی دارند که در این قسمت توضیح خواهیم داد:
نمره سالانه
منظور از نمره سالانه نمرهای است که عملکرد دانشآموز را در طول یک سال تحصیلی نشان میدهد. این نمره وابسته به یک امتحان نیست و از ترکیب چند بخش و چند نمره دیگر به دست میآید که در ادامه آنها را آوردهایم:
- نمره مستمر نوبت اول
- نمره پایانی نوبت اول
- نمره مستمر نوبت دوم
- نمره پایانی نوبت دوم
کلیه این نمرات در قبولی سالانه یک درس نقش مستقیم دارند. در واقع اگر دانشآموز در طول سال در یک درس نمره خوبی گرفته باشد، حتی اگر در یکی از آزمونها ضعیفتر عمل کند، باز هم ممکن است شرط قبولی سالانه را کسب کند.
نکته: شرط قبولی سالانه این است که نمره کل یک درس بالاتر از ۱۰ باشد و اگر این نمره پایینتر باشد، دانشآموز مردود است. در ضمن روش خاصی برای نحوه حساب کردن نمره مستمر وجود ندارد، این نمره بر اساس آزمونها و فعالیت کلاسی هر دانشآموز محاسبه میشود.
نمره نهایی
نمره نهایی به نمرهای گفته میشود که دانشآموز در امتحان پایانی یا نهایی کسب میکند. این نمره فقط نشاندهنده نتیجه همان امتحان خاص است و با نمرات مستمر و سایر نمرات سال تحصیلی فرق دارد. به همین دلیل نمره برگه امتحانی برای خودش یک نمره جداگانه دارد و نباید با نمره سالانه یا معدل کتبی اشتباه گرفته شود.
به زبان ساده ممکن است دانشآموزی نمره سالانه مطلوبی داشته باشد، اما نمره امتحان نهاییاش پایینتر باشد و یا برعکس آن رخ بدهد. پس نحوه محاسبه نمره امتحان نهایی با محاسبه نمره سالانه یکسان نیست.
معدل کتبی
معدل کتبی میانگین نمرات دروس امتحان نهایی است که با توجه به ضریب هر درس محاسبه میشود. این معدل برخلاف نمره سالانه، فقط بر اساس عملکرد نهایی دروس مشخص محاسبه میشود و در بسیاری از مراحل تحصیلی مانند کنکور تاثیر زیادی دارد. به همین دلیل آشنایی با فرمول محاسبه معدل کتبی و حتی فرمول معدل نهایی برای دانشآموزان بسیار مهم است.
اگر بخواهیم خیلی خلاصه تفاوت نمره سالانه، نمره نهایی و معدل کتبی را بگوییم:
- نمره سالانه: عملکرد کل سال در یک درس
- نمره نهایی: نمره همان امتحان پایانی یا نهایی
- معدل کتبی: میانگین نمرات امتحانات نهایی
در نتیجه، مشخص است که نحوه محاسبه نمره امتحان نهایی ۱۴۰۵ بر اساس عملکرد دانشآموز در برگه امتحانی است.
اولین نفری باشید که از اخبار و اطلاعیههای مرتبط با پایه تحصیلیتان باخبر میشود!
فرمول محاسبه نمره سالانه چگونه است؟
همانطور که گفتیم برای محاسبه نمره سالانه، نمرات مستمر و پایانی هر دو نوبت را با ضرایب متفاوت در نظر میگیرند. فرمول اصلی به این شکل است:
۸÷ [(مستمر نوبت اول × ۱) + (نمره پایانی نوبت اول × ۲) + (مستمر نوبت دوم × ۱) + (نمره پایانی نوبت دوم × ۴)] = نمره سالانه

در این فرمول نحوه محاسبه نمره سالانه به شرح زیر است:
- نمره مستمر اول با ضریب ۱ محاسبه میشود.
- نمره پایانی اول یا نمره پایانی نوبت اول با ضریب ۲ محاسبه میشود.
- مستمر دوم با ضریب ۱ محاسبه میشود.
- نمره پایانی دوم یا نمره پایانی نوبت دوم با ضریب ۴ محاسبه میشود.
- مجموع این نمرهها بر ۸ (کل ضریبها) تقسیم میشود تا نمره سالانه به دست آید.
چرا نمره پایانی نوبت دوم ضریب بیشتری دارد؟
امتحان پایانی نقش مهمتری در ارزیابی پایانی درس دارد و تاثیر آن در نحوه محاسبه نمره سالانه بیشتر است. نهایی بودن این امتحان همچنین باعث شده تنها نمرهای باشد که در کنکور تاثیر میگذارد. نمرات مستمر و غیرنهایی در کنکور اثر ندارند.
مثال محاسبه نمره سالانه
برای آشنایی بیشتر با محاسبه نمره سالانه یه مثالهای زیر توجه کنید.
مثال اول: فرض کنید نمرات یک دانشآموز در درس فارسی به شرح زیر است. نمره سالانه او را محاسبه کنید.
- نمره پایانی نوبت اول: ۱۵
- مستمر نوبت اول: ۱۸
- مستمر نوبت دوم: ۱۹
- نمره پایانی نوبت دوم: ۱۷
پاسخ: برای محاسبه نمره سالانه دانشآموز این نمرهها را در فرمول قرار میدهیم:
۸ ÷ [(۱۸ × ۱) + (۱۵ × ۲) + (۱۹ × ۱) + (۱۷ × ۴)] = نمره سالانه
۸ ÷ [۱۸ + ۳۰ + ۱۹ + ۶۸]
۱۶/۸۷ = ۸ ÷ ۱۳۵
پس نمره سالانه دانشآموز ۱۶/۸۷ میشود.
مثال دوم: حالا فرض کنید دانشآموز دیگری در درس ریاضی این نمرات را گرفته است، نمرات سالانه او را نیز به همین روش به دست آورید.
- نمره پایانی نوبت اول: ۱۲
- مستمر نوبت اول: ۱۶
- مستمر نوبت دوم: ۱۴
- نمره پایانی نوبت دوم: ۱۱
پاسخ: نمرات ارائه شده را در فرمول اعمال میکنیم:
۸ ÷ [(۱۶ × ۱) + (۱۲ × ۲) + (۱۴ × ۱) + (۱۱ × ۴)] = نمره سالانه
۸ ÷ [۱۶ + ۲۴ + ۱۴ + ۴۴]
۲۵ /۱۲= ۸ ÷۹۸
پس از محاسبه نمره سالانه این دانشآموز هم به عدد ۲۵ /۱۲ میرسیم و دانشآموز قبول است چراکه نمره سالانه زیر ۱۰ موجب مردودی میشود.
فرمول محاسبه معدل کتبی نهایی چیست؟
پس از پشت سر گذاشتن امتحانات، مهمترین گام برای دانشآموزان محاسبه معدل کتبی است. بر خلاف نمره سالانه که به نمرات مستمر وابسته است، معدل کتبی تنها بر اساس نمرات آزمونهای نهایی و نمره برگه امتحانی محاسبه میشود. این نمرات به دلیل نقش پررنگ در تاثیر معدل در کنکور از اهمیت سرنوشتسازی برخوردار هستند.
فرمول محاسبه معدل کتبی نهایی به این شرح میباشد:
مجموع ضرایب تمام دروس ÷ [مجموع (نمره هر درس × ضریب همان درس)] = معدل کتبی

برای محاسبه معدل کتبی نهایی طبق مراحل زیر عمل کنید:
- در ابتدا نمره نهایی هر درس را در ضریب مربوط به همان درس ضرب میکنید.
- حاصلضربهای بهدستآمده برای تمامی دروس را با هم جمع میکنید.
- در نهایت عدد حاصل را بر مجموع ضرایب تمام دروس تقسیم میکنید.
دروس مختلف در هر رشته تحصیلی، ارزش (ضریب) متفاوتی دارند. برای مثال، درسی با ضریب ۴، چهار برابر بیشتر از درسی با ضریب ۱ در معدل نهایی شما تاثیر میگذارد. از این رو اگر به دنبال کسب شرط قبولی امتحان نهایی با نمره بالا هستید، باید روی دروسی که ضرایب بالاتری دارند تمرکز بیشتری داشته باشید.
نکته طلایی برای کنکوریها: از آنجا که اکنون تاثیر معدل در کنکور به صورت قطعی اعمال میشود، فرمول معدل نهایی دیگر فقط برای کارنامه مدرسه نیست؛ این نمره به طور چشمگیری در رتبه نهایی شما در آزمون سراسری دخالت دارد. پیشنهاد میکنیم هنگام محاسبه معدل کتبی از ضرایب مصوب سال تحصیلی همان رشته (ریاضی، تجربی یا انسانی) استفاده کنید تا عدد دقیق را به دست آورید.
ضرایب دروس در پایه دهم، یازدهم، دوازدهم
ضرایب دروس در هر سه پایه دهم، یازدهم و دوازدهم بر اساس رشته تحصیلی تعیین میشوند و اهمیت قابلتوجهی در محاسبه معدل کتبی و تراز سوابق تحصیلی دارند. هرچه ضریب یک درس بالاتر باشد، تاثیر نمره قبولی امتحان نهایی تک ماده امتحانات نهایی در نتیجه نهایی و تاثیر معدل در کنکور شما بهتر خواهد بود.
ضرایب دروس پایه دهم
در سال تحصیلی ۱۴۰۵ امتحانات خرداد پایه دهم برای همه رشتهها به صورت داخلی برگزار میشود؛ به همین دلیل بارمبندی امتحانات نهایی و ضریب دروس نهایی دهم برای این پایه منتشر نشده است.
دانشآموزان پایه دهم باید در این سال بیشتر روی یادگیری مفهومی و آمادگی برای پایههای بالاتر تمرکز کنند و ضریب نهایی برای آنها اهمیت کمتری دارد.
با این حال، اطلاع از تعداد واحدها برای برنامهریزی درسی بسیار مهم است چراکه نشان میدهد کدام درسها اهمیت آموزشی بیشتری دارند. در ادامه جدول واحدهای درسی را برای هر رشته آوردهایم.
| جدول واحدهای دروس پایه دهم رشته ریاضی فیزیک | |
| درس | واحد |
| دین و زندگی ۱ | ۲ |
| عربی ۱ | ۲ |
| فارسی ۱ | ۲ |
| نگارش ۱ | ۲ |
| شیمی ۱ | ۳ |
| فیزیک ۱ | ۴ |
| ریاضی ۱ | ۴ |
| هندسه ۱ | ۲ |
| آمادگی دفاعی | ۳ |
| تربیت بدنی | ۲ |
| جغرافیای عمومی و استانشناسی | ۲ |
| انگلیسی ۱ | ۳ |
| تفکر و سواد رسانهای | ۲ |
| انضباط | ۲ |
| جدول واحدهای دروس پایه دهم رشته تجربی | |
| درس | واحد |
| عربی ۱ | ۲ |
| دین و زندگی ۱ | ۲ |
| فارسی ۱ | ۲ |
| نگارش ۱ | ۲ |
| شیمی ۱ | ۳ |
| فیزیک ۱ | ۳ |
| ریاضی ۱ | ۴ |
| زیستشناسی ۱ | ۳ |
| آمادگی دفاعی | ۳ |
| جغرافیای عمومی و استانشناسی | ۲ |
| تربیت بدنی ۱ | ۲ |
| تفکر و سواد رسانهای | ۲ |
| انگلیسی ۱ | ۳ |
| انضباط | ۲ |
| جدول واحدهای دروس پایه دهم رشته انسانی | |
| درس | واحد |
| دین و زندگی ۱ | ۳ |
| عربی ۱ | ۲ |
| فارسی ۱ | ۲ |
| نگارش ۱ | ۲ |
| علوم و فنون ادبی ۱ | ۲ |
| تاریخ ۱ | ۳ |
| ریاضی و آمار ۱ | ۳ |
| جامعه شناسی ۱ | ۲ |
| آمادگی دفاعی | ۳ |
| اقتصاد | ۲ |
| جغرافیای عمومی و استانشناسی | ۲ |
| منطق | ۲ |
| تفکر و سواد رسانهای | ۲ |
| انضباط | ۲ |
ضرایب دروس پایه یازدهم
در پایه یازدهم ضرایب دروس به صورت قطعی در سوابق تحصیلی ثبت میشوند و هر درس سهم مشخصی در معدل کتبی نهایی دارد. برای دانستن نحوه محاسبه معدل کتبی، همچنین به دانستن ضرایب هر درس نیاز دارید چراکه در فرمول تاثیر میگذارد.
این پایه نقش مهمی در شکلگیری تراز سوابق تحصیلی دارد و عملکرد دانشآموز در آن میتواند مسیر قبولی در کنکور را تقویت یا تضعیف کند. در ادامه ضرایب دروس پایه یازدهم هر رشته را در ادامه آوردهایم.
جدول ضرایب دروس امتحان نهایی یازدهم – رشته ریاضی
| درس | ضریب |
| فارسی ۲ | ۵/۹۵ |
| عربی ۲ | ۲/۶۲ |
| تعلیمات دینی ۲ | ۴/۸۷ |
| انگلیسی ۲ | ۳/۳۲ |
| انسان و محیط زیست | ۰/۸۸ |
| تاریخ معاصر | ۱/۰۲ |
| حسابان ۱ | ۳/۳۶ |
| هندسه ۲ | ۵/۱۰ |
| آمار و احتمال | ۱/۶۸ |
| فیزیک ۲ | ۶/۵۷ |
| شیمی ۲ | ۳/۲۱ |
| زمینشناسی | ۱/۶۷ |
جدول ضرایب دروس امتحان نهایی یازدهم – رشته تجربی
| درس | ضریب |
| فارسی ۲ | ۵/۹۹ |
| عربی ۲ | ۲/۶۲ |
| دین و زندگی ۲ | ۴/۷۸ |
| انگلیسی ۲ | ۳/۳۲ |
| تاریخ معاصر | ۱/۰۲ |
| انسان و محیط زیست | ۰/۸۸ |
| ریاضی ۲ | ۱/۹۷ |
| فیزیک ۲ | ۲/۳۶ |
| زیستشناسی ۲ | ۶/۳۹ |
| زمینشناسی | ۱/۹ |
| شیمی ۲ | ۵/۲۷ |
جدول ضرایب دروس امتحان نهایی یازدهم – رشته انسانی
| درس | ضریب |
| فارسی ۲ | ۵/۲۷ |
| دین و زندگی ۲ | ۴/۲۴ |
| انگلیسی ۲ | ۲/۹۴ |
| انسان و محیط زیست | ۰/۸۸ |
| روانشناسی | ۲ |
| فلسفه ۱ | ۲/۰۹ |
| علوم و فنون ادبی ۲ | ۳/۱۹ |
| ریاضی و آمار ۲ | ۲/۶۴ |
| عربی ۲ تخصصی | ۲/۰۹ |
| تاریخ ۲ | ۲/۸۶ |
| جامعهشناسی ۲ | ۲/۸۶ |
| جغرافیا ۲ | ۲/۴۶ |
ضرایب دروس پایه دوازدهم
پایه دوازدهم بیشترین وزن را در میان امتحانات نهایی دارد و ضریب امتحانات نهایی این پایه بیشترین تاثیر را بر نتیجه نهایی کنکور ایجاد میکنند. به همین دلیل نمره هر درس در این پایه مستقیم وارد فرمول معدل کتبی و سپس تراز سوابق تحصیلی میشود و اهمیت آن از سایر پایهها بالاتر است.
| جدول ضرایب دروس امتحان نهایی دوازدهم ریاضی فیزیک | |
| درس | ضریب |
| فارسی ۳ | ۱۱٫۰۹ |
| عربی ۳ | ۴٫۶۴ |
| دین و زندگی ۳ | ۸٫۴۷ |
| انگلیسی ۳ | ۶٫۰۵ |
| سلامت و بهداشت | ۱٫۷۶ |
| علوم اجتماعی | ۱٫۳۱ |
| حسابان ۲ | ۸٫۱۷ |
| هندسه ۳ | ۵٫۴۹ |
| ریاضیات گسسته | ۴٫۲۱ |
| شیمی ۳ | ۱۰٫۷۰ |
| فیزیک ۳ | ۹٫۲۶ |
| جدول ضرایب دروس امتحان نهایی دوازدهم تجربی | |
| درس | ضریب |
| فارسی ۳ | ۱۱٫۰۹ |
| عربی ۳ | ۴٫۶۴ |
| دین و زندگی ۳ | ۸٫۴۷ |
| انگلیسی ۳ | ۶٫۰۵ |
| سلامت و بهداشت | ۱٫۷۶ |
| علوم اجتماعی | ۱٫۳۱ |
| زیستشناسی ۳ | ۱۰٫۶۶ |
| ریاضی ۳ | ۱۰٫۰۴ |
| فیزیک ۳ | ۸٫۴۵ |
| شیمی ۳ | ۹٫۱۹ |
| جدول ضرایب دروس امتحان نهایی دوازدهم انسانی | |
| درس | ضریب |
| فارسی ۳ | ۱۱٫۰۹ |
| عربی ۳ | ۶۴/۴ |
| دین و زندگی ۳ | ۸٫۴۷ |
| انگلیسی ۳ | ۶٫۰۵ |
| سلامت و بهداشت | ۱٫۷۶ |
| تاریخ ۳ | ۵٫۳۸ |
| جغرافیا ۳ | ۷٫۷۱ |
| جامعهشناسی | ۴٫۹۶ |
| فلسفه | ۵٫۵۵ |
| علوم و فنون ادبی ۳ | ۸٫۶۸ |
| ریاضی و آمار ۳ | ۷٫۷۱ |
| عربی ۳ تخصصی | ۴٫۳۰ |
توصیه میکنیم مطالعه دروس، محاسبه نمره امتحان نهایی، انتخاب دروس مهم کنکور و دقت به تاثیر نمرات در انتخاب رشته را بر اساس ضرایب داده شده پیش ببرید. همچنین در نظر داشته باشید که پایه دوازدهم بیشترین تاثیر را در رتبه کنکور دارد.
اگر به جزئیات بیشتر در این باره نیاز دارید، مطلب ضرایب امتحان نهایی دوازدهم ۱۴۰۵ را مطالعه کنید.
نحوه محاسبه نمره امتحان نهایی پایه دوازدهم، یازدهم و دهم
روش محاسبه نمره امتحان نهایی در پایه یازدهم و پایه دوازدهم مشابه است. تنها تفاوت اصلی در این دو پایه، ضرایب دروس است که در جدول ضرایب مربوط به هر پایه به طور جداگانه ارائه شده است.
نمره نهایی دوازدهم مهمترین بخش سوابق تحصیلی دانشآموزان محسوب میشود، زیرا بیشترین تاثیر معدل در کنکور مربوط به امتحانات نهایی این پایه است. نمرات پایه یازدهم نیز جزو سوابق تحصیلی محسوب میشوند و برای تاثیر معدل در کنکور نقش دارند.
نحوه محاسبه نمره سالانه برای پایه دوازدهم نیز به همان شکل است که در ابتدا توضیح دادیم:
۸ ÷ (مستمر اول ×۱ + پایانی اول ×۲ + مستمر دوم ×۱ + پایانی دوم ×۴) = نمره سالانه
در نتیجه محاسبه نمره امتحان نهایی بر اساس عملکرد در آزمون نهایی است. در محاسبه معدل کتبی و نمره سالانه هم نمرات هر درس در ضریب همان درس ضرب میشوند. به همین دلیل آشنایی با بارم بندی امتحانات نهایی، بودجهبندی سوالات و ضرایب هر درس برای دانشآموزان اهمیت فراوانی دارد.
همانطور که پیشتر اشاره شد، در سال تحصیلی ۱۴۰۵ امتحانات نهایی پایه دهم تمامی رشتهها به صورت داخلی و مدرسهای برگزار میشود به همین علت ضرایب دروس نهایی دهم ۱۴۰۵ اعلام نمیشود. اما این مسئله تنها برای امسال تصمیم گرفته شده است و در سالهای آینده تصمیمگیری جداگانه انجام خواهد شد.
همچنین اگر نگران تاثیر مستقیم امتحانات در کنکور هستید، فعلا امتحانات نهایی دهم تاثیر مستقیمی در کنکور سراسری ندارد و ملاک اصلی برای کنکور همان سوابق تحصیلی پایههای یازدهم و دوازدهم است.
نحوه محاسبه نمره امتحان نهایی پایه نهم
نتایج امتحانات نهایی نهم نقش مهمی در انتخاب رشته تحصیلی در دوره دوم متوسطه (رشتههای نظری، فنی و حرفهای و کاردانش) دارد. به عبارتی دقیقتر، معدل نهایی پایه نهم مهمترین عامل در هدایت تحصیلی دانشآموزان نهم به دهم و ورود به رشتههای مورد علاقه آنها در دبیرستان است. از این رو کسب نمرات بالا به خصوص در دروس تخصصی هر رشته، شانس دانشآموز را برای ورود به رشته دلخواه افزایش میدهد.
نحوه محاسبه نمره امتحان نهایی پایه نهم فرمول خاصی ندارد و این نمره بر اساس عملکرد شما در امتحان نهایی و بدون ارفاق مشخص میشود. اما برای محاسبه نمره هر درس جهت هدایت تحصیلی و انتخاب رشته در پایه نهم، از نمرات سه سال دوره اول متوسطه استفاده میشود که هر کدام ضریب متفاوتی دارند:
- نمره دروس در پایه هفتم: ضریب ۱
- نمره دروس در پایه هشتم: ضریب ۱
- نمره دروس در پایه نهم: ضریب ۳

روش محاسبه نمره انتخاب رشته پایه نهم هم به این ترتیب است:
- ابتدا نمرات هر سه پایه را در ضرایب مربوطه ضرب کنید.
- حاصل این ضربها را با هم جمع کنید.
- مجموع به دست آمده را بر عدد ۵ (مجموع ضرایب: ۱+۱+۳) تقسیم کنید.
پیشنهاد مطالعه: روش محاسبه نمرات برای انتخاب رشته
شرایط قبولی در امتحان نهایی چیست؟
برای قبولی در هر درس از امتحانات نهایی دو شرط اساسی باید توسط دانشآموز رعایت شود:
- نمره نهایی درس باید حداقل ۷ باشد.
- نمره سالانه درس باید حداقل ۱۰ باشد.
نکته بسیار مهم: اگر یکی از این دو شرط رعایت نشود، دانشآموز در آن درس تجدید خواهد شد.

مثال: فرض کنید دانشآموزی در درس فیزیک ۱ نمرات زیر را کسب کرده است، نمره سالانه او را محاسبه کنید.
- نمره مستمر نوبت اول: ۱۸
- نمره پایانی نوبت اول: ۱۶
- نمره مستمر نوبت دوم: ۱۹
- نمره پایانی نوبت دوم: ۱۵
پاسخ: برای محاسبه نمره سالانه دانشآموز لازم است نمرات او را در فرمول جایگذاری کنید.
۸ ÷ [(۱۸ × ۱) + (۱۶ × ۲) + (۱۹ × ۱) + (۱۵ × ۴)] = نمره سالانه
۸ ÷ (۱۸ + ۳۲ + ۱۹ + ۶۰)
۱۶/۱۲= ۸ ÷ ۱۲۹
پس نمره سالانه درس حدود ۱۶ شده و نمره پایانی هم ۱۵ است. به این ترتیب دانشآموز این درس را با موفقیت گذرانده است.
اگر میخواهید بدانید چگونه میتوانید با برنامهریزی درست و روشهای مطالعه موثر در امتحانات نهایی عملکرد بهتری داشته باشید، پیشنهاد میکنیم مقاله موفقیت در امتحان نهایی با ۱۴ گام را نیز مطالعه کنید.
نحوه محاسبه نمره نهایی یک درس (پیش از کارنامه)
بسیاری از دانشآموزان پیش از اعلام نتایج امتحانات نهایی میخواهند بدانند که آیا شانس قبولی در یک درس را دارند یا خیر. از آنجا که نمره امتحان نهایی هنوز مشخص نشده است، امکان محاسبه دقیق نمره سالانه وجود ندارد. با این حال، میتوان با استفاده از نمرات مستمر و نمره پایانی نوبت اول، حداقل نمره موردنیاز در امتحان نهایی را تخمین زد.
همانطور که گفتیم، برای قبولی در هر درس نمره سالانه باید حداقل ۱۰ باشد. فرمول نمره سالانه به شکل زیر است:
۸ ÷ [(مستمر نوبت اول × ۱) + (پایانی نوبت اول × ۲) + (مستمر نوبت دوم × ۱) + (پایانی نوبت دوم × ۴)] = نمره سالانه
اگر نمرات مستمر و نمره پایانی نوبت اول خود را بدانید، میتوانید مقدار تقریبی نمره موردنیاز در امتحان نهایی را محاسبه کنید. برای مثال نحوه محاسبه نمره نهایی یک درس (بدون نمره نهایی)، فرض کنید دانشآموزی نمرات زیر را کسب کرده است:
- نمره مستمر نوبت اول: ۱۵
- نمره پایانی نوبت اول: ۱۴
- نمره مستمر نوبت دوم: ۱۶
برای قبولی باید نمره سالانه او۱۰ باشد، بنابراین نمرات داده شده را در فرمول محاسبه نمره سالانه میگذاریم:
۱۰ = ۸ ÷ [(۱۵ × ۱) + (۱۴ × ۲) + (۱۶ × ۱) + (نمره امتحان نهایی × ۴)] = نمره سالانه
با حل این رابطه مشخص میشود که دانشآموز برای رسیدن به نمره سالانه ۱۰، به حدود ۵.۲۵ نمره در امتحان پایانی نوبت دوم نیاز دارد. البته از آنجا که شرط دوم قبولی کسب حداقل نمره ۷ در امتحان نهایی است، باید حداقل نمره ۷ را در آزمون نهایی کسب کند.
نکته: قبل از اعلام نتایج تنها میتوان حداقل نمره موردنیاز برای قبولی را تخمین زد. قبولی قطعی زمانی مشخص میشود که نمره امتحان نهایی نیز اعلام شده باشد و هر دو شرط نمره سالانه حداقل ۱۰ و نمره امتحان نهایی حداقل ۷ به دست آمده باشند.
نحوه محاسبه نمره امتحان نهایی بزرگسالان
نحوه محاسبه نمره امتحان نهایی بزرگسالان تفاوتی با دانشآموزان مدارس عادی ندارد و نمرات بر اساس همان قوانین و معیارها محاسبه میشوند. نمره سالانه، نمره امتحان نهایی و شرایط قبولی در هر درس برای داوطلبان بزرگسال نیز مشابه سایر دانشآموزان است و ملاک قبولی، کسب نمره لازم طبق ضوابط اعلامشده خواهد بود.
تفاوت اصلی امتحانات نهایی بزرگسالان در زمان برگزاری آزمونها است. دانشآموزان بزرگسال در طول سال سه فرصت برای شرکت در امتحانات نهایی دارند:
- نخستین نوبت در خرداد ماه برگزار میشود و داوطلبانی که نمره قبولی امتحان نهایی را کسب کنند، میتوانند مراحل دریافت مدرک دیپلم خود را انجام دهند.
- اگر فردی در مرحله قبل موفق به کسب نمره قبولی نشود، میتواند در نوبت بعدی که معمولا در شهریور ماه برگزار میشود شرکت کند.
- در صورتی که دانشآموز در امتحانات شهریور نیز موفق به قبولی نشود، یک فرصت دیگر در دیماه در اختیار او قرار میگیرد.
به این ترتیب داوطلبان بزرگسال میتوانند در سه نوبت خرداد، شهریور و دی برای جبران نمرات و گذراندن دروس اقدام کنند. این موضوع باعث میشود افرادی که به هر دلیل نتوانستهاند در نوبت قبلی نمره موردنیاز را کسب کنند، بدون انتظار تا سال تحصیلی بعدی شانس مجددی برای قبولی داشته باشند.
تاثیر معدل کتبی در کنکور ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶
معدل کتبی به میانگین نمرات امتحانات نهایی دانشآموز گفته میشود. فرمول معدل کتبی با در نظر گرفتن ضریب هر درس محاسبه میشود. باید هر درس را ضرب در ضریب آن کنید، مجموع نمرات را جمع کنید و سپس تقسیم بر ضرایب کنید. در واقع برخلاف معدل کل کارنامه که نمرات مستمر، فعالیتهای کلاسی و سایر ارزشیابیها را نیز در بر میگیرد، معدل کتبی فقط بر اساس نمره امتحانات نهایی به دست میآید.
طبق قوانین جدید امتحانات نهایی، در کنکورهای ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ معدل کتبی ۶۰ درصد رتبه داوطلب را تشکیل میدهد. در واقع نمرات امتحانات نهایی به سوابق تحصیلی تبدیل شده و سپس برای هر درس تراز جداگانه محاسبه میشود. در نهایت این ترازها در کنار نتیجه آزمون سراسری قرار میگیرند و رتبه نهایی داوطلب را شکل میدهند.

نکته مهم این است که تاثیر سوابق تحصیلی به صورت قطعی اعمال میشود. این یعنی نمرات امتحانات نهایی میتوانند نتیجه نهایی کنکور را به شکل مستقیم تغییر دهند و دیگر مانند سالهای گذشته صرفا یک امتیاز کمکی نیستند. به همین دلیل کسب نتایج مطلوب در خصوص نمره نهایی دهم، یازدهم و دوازدهم اهمیت چشمگیری دارد و میتواند شانس قبولی در رشتهها و دانشگاههای پرمتقاضی را افزایش دهد.
در نتیجه هرچه معدل کتبی بالاتر باشد، وضعیت داوطلب در محاسبه تراز سوابق تحصیلی نیز بهتر خواهد بود و مسیر رسیدن به رتبه مطلوب در کنکور آسانتر میشود. دانشآموزانی که نمره مطلبو خود را کسب نکردهاند میتوانند ترمیم معدل کنند. اگر میخواهید با روند تریم معدل آشنا شوید، مقاله ترمیم معدل چیست؟ را مطالعه کنید.
تاثیر بارمبندی امتحانات نهایی در نمره نهایی
یکی از اشتباهات رایج این است که همه فصلها و مباحث را به یک اندازه مهم در نظر بگیرید. در حالی که بارم بندی امتحانات نهایی مشخص میکند هر بخش از کتاب چه سهمی از نمره را به خود اختصاص داده است.
بارم بندی امتحانات نهایی هر سال توسط آموزش و پرورش منتشر میشود و ممکن است نسبت به سال قبل تغییراتی داشته باشد. به همین دلیل توصیه میکنیم پیش از شروع جمعبندی حتما آخرین نسخه بارمبندی را بررسی کنید و به اطلاعیههای مربوط به حذف و اضافه بارمبندی توجه داشته باشید تا نمره قبولی امتحان نهایی را کسب کنید.
از آنجا که نمره نهایی دهم، یازدهم و دوازدهم در سوابق تحصیلی و نتیجه کنکور اهمیت زیادی دارد، آگاهی از بارم هر درس میتواند نقش مهمی در افزایش بازده مطالعه داشته باشد.
اگر میخواهید بارمبندی کامل و بهروز همه دروس را به تفکیک پایهها از نهم تا دوازدهم در سال ۱۴۰۵ مشاهده کنید، پیشنهاد میکنیم مطلب اختصاصی بارمبندی امتحانات نهایی ۱۴۰۵ در سایت سلام را مطالعه کنید که جزئیات هر درس و آخرین تغییرات اعلامشده را پوشش میدهد.
تاثیر نمره تجدیدی بر معدل کل و معدل کتبی
اگر در یک درس تجدید شوید، نمره آن درس در محاسبه معدل دبیرستان شما اثر میگذارد و از این رو میتواند معدل کل یا معدل کتبی را کاهش دهد. به همین دلیل بهتر است بعد از اعلام نتایج وضعیت درسهای خود را به دقت بررسی کنید و ببینید آیا امکان جبران نمره وجود دارد یا خیر.
خوشبختانه تجدید شدن در امتحان نهایی همیشه به معنای از دست رفتن کامل فرصت قبولی نیست. اگر شرایط لازم را داشته باشید، میتوانید از تک ماده امتحانات نهایی یا تبصره استفاده کنید. همچنین این امکان وجود دارد که در نوبتهای بعدی امتحان، یعنی شهریور یا دی ماه، دوباره در آزمون شرکت کنید و نمره بهتری بگیرید.
نکته مهم این است که محاسبه نمره قبولی با تکماده فقط به شما کمک میکند درس را بگذرانید و فارغالتحصیل شوید. گاهی نمره پایین درس همچنان در سوابق تحصیلی و معدل شما باقی میماند. از این رو اگر هدفتان افزایش معدل کتبی و بهبود تاثیر معدل در کنکور است، شرکت مجدد در امتحان و کسب نمره بالاتر میتواند انتخاب مناسبتری باشد.
اگر در کارنامه خود عباراتی مانند «عدم قبولی»، «مردود» یا «نیاز به آموزش مجدد» مشاهده کردید، نگران نشوید. ابتدا شرایط استفاده از تک ماده و تبصره را بررسی کنید و سپس درباره شرکت مجدد در امتحان تصمیم بگیرید.
نمونه محاسبه کامل نمره امتحان نهایی کارنامه
تا اینجا با نحوه محاسبه نمره سالانه و شرایط قبولی آشنا شدیم. حالا بیایید یک نمونه نمره در کارنامه را بررسی کنیم تا ببینیم هر نمره چه معنایی دارد و چگونه میتوان وضعیت قبولی را تشخیص داد. توجه داشته باشید که نمره امتحان نهایی همان نمره برگ امتحانی است و مستقیما از پاسخهای شما در جلسه آزمون به دست میآید. در مقابل، نمره سالانه از مجموع عملکرد شما در طول سال تحصیلی محاسبه میشود.
مثال: فرض کنید کارنامه یک دانشآموز در درس فیزیک به شکل زیر باشد، نمره سالانه او را به دست آورید.
- نمره مستمر نوبت اول: ۱۷
- نمره پایانی نوبت اول: ۱۵
- نمره مستمر نوبت دوم: ۱۸
- نمره امتحان نهایی (نمره برگ امتحانی): ۸
پاسخ: با استفاده از فرمول نمره سالانه داریم:
۱۲/۱۲ = ۸ ÷ (۱۷ + ۳۰ + ۱۸ + ۳۲) = نمره سالانه
در این مثال، نمره سالانه دانشآموز ۱۲/۱۲ و نمره امتحان نهایی او ۸ است. از آنجا که نمره سالانه بالاتر از ۱۰ و نمره برگه امتحانی نیز بالاتر از ۷ است، دانشآموز هر دو شرط قبولی را دارد و این درس را با موفقیت گذرانده است. در صورت داشتن نمره زیر ۷ نهایی، دانشآموز مردود میشد.
حالا فرض کنید همین دانشآموز به جای نمره ۸، نمره ۶ در امتحان نهایی کسب میکرد. در این حالت نمره به دلیل اینکه نمره امتحان نهایی کمتر از ۷ شده است، نمره قبولی نخواهد بود و دانشآموز در آن درس تجدید خواهد شد.
در نتیجه هنگام بررسی کارنامه نباید فقط به نمره امتحان نهایی یا فقط به نمره سالانه توجه کنید. برای تشخیص وضعیت قبولی هر دو نمره باید در کنار هم بررسی شوند و شرایط لازم را داشته باشند.
جمعبندی
در نهایت آشنایی با نحوه محاسبه نمره امتحان نهایی ۱۴۰۵ به شما کمک میکند که بتوانید بر این اساس برنامهریزی جامعتری برای مطالعه امتحانات پایانی و کنکور داشته باشید. در این مطلب با فرمول محاسبه نمره سالانه، نحوه محاسبه معدل کتبی، شرایط قبولی در امتحانات نهایی، ضرایب دروس، بارم بندی امتحانات نهایی و موارد مهم دیگر آشنا شدیم. همچنین توضیح دادیم که نمره نهایی دهم، یازدهم و دوازدهم چه نقشی در نتیجه نهایی داوطلبان دارد.
با توجه به تاثیر قطعی سوابق تحصیلی و سهم ۶۰ درصدی آن در کنکور، هر نمرهای که در امتحانات نهایی کسب میکنید میتواند در تراز سوابق تحصیلی و شانس قبولی شما در رشته و دانشگاه موردنظرتان اثرگذار باشد. به همین دلیل توصیه میکنیم بارمبندی بهروز هر درس، ضرایب دروس رشته و آخرین قوانین امتحانات نهایی را بررسی کنید تا بتوانید زمان خود را روی مهمترین مباحث متمرکز کنید.
اگر پس از محاسبه نمرات یا مشاهده کارنامه خود همچنان درباره معدل کتبی، تک ماده امتحانات نهایی، تاثیر معدل در کنکور یا نحوه محاسبه تراز سوابق تحصیلی سوال دارید، میتوانید از مطالب آموزشی تکمیلی مجموعه مدارس سلام استفاده کنید.
سوالات متداول
نمره امتحان نهایی همان نمرهای است که از تصحیح برگ آزمون به دست میآید و سپس در نمره سالانه، معدل کتبی و سوابق تحصیلی لحاظ میشود.
نمره سالانه از ترکیب نمرات مستمر و پایانی دو نوبت با ضرایب مشخص محاسبه میشود و حاصل آن بر عدد ۸ تقسیم میگردد.
برای قبولی باید نمره سالانه حداقل ۱۰ و نمره امتحان نهایی یا نمره برگ امتحانی حداقل ۷ باشد.
نمره برگ امتحانی بیانگر عملکرد شما در همان آزمون نهایی است و با نمره سالانه تفاوت دارد.
در صورت تجدید میتوانید با توجه به شرایط، از تک ماده و تبصره استفاده کنید یا در نوبتهای بعدی امتحان مجددا شرکت نمایید.