فهرست مطالب
Toggleصبح امتحان است. دانشآموزی با تب بالا از خواب بیدار شده، دانشآموز دیگری در مسیر حوزه تصادف کرده و نفر سوم هم درس نخوانده و ترجیح میدهد اصلا سر جلسه نرود. هر سه نفر غایباند اما نتیجه غیبتشان لزوما یکی نیست. غیبت در امتحان نهایی ممکن است موجه یا غیرموجه تشخیص داده شود.

در حالت عادی غیبت غیرموجه بهمنزله نمره صفر است. اگر عذر دانشآموز پذیرفته شود وضعیت درس با عنوان غیبت موجه ثبت میشود و او باید براساس مقررات درس را در نوبت بعد دوباره امتحان دهد. اما در سابقه تحصیلی حتی غیبت موجه در امتحانات خرداد میتواند در محاسبه سابقه تحصیلی اثر صفر داشته باشد. پس موجهشدن غیبت همیشه به این معنی نیست که هیچ پیامدی در انتظار دانشآموز نیست.
اگر در امتحان نهایی غیبت کنیم چه میشود؟
| وضعیت غیبت | نتیجه آموزشی | امکان امتحان مجدد | اثر بر سابقه تحصیلی |
| غیبت موجه | درس برای آن نوبت تعیین تکلیف یا حذف میشود | معمولا باید در نوبت بعد امتحان داده شود | غیبت خرداد ممکن است بهصورت نمره خام صفر محاسبه شود |
| غیبت غیرموجه | نمره امتحان صفر محسوب میشود | برای قبولی درس باید در نوبت مجاز بعدی شرکت کرد | نمره صفر روی سابقه تحصیلی اثر میگذارد |
| غیبت در امتحان شهریور | قبولی و فارغالتحصیلی ممکن است عقب بیفتد | نوبت بعدی طبق مقررات تعیین میشود | معمولا جای سابقه خرداد را نمیگیرد |
| غیبت در ترمیم معدل | تابع نوع و نوبت ترمیم است | باید شیوهنامه همان سال بررسی شود | در برخی حالتها سابقه قبلی باقی میماند و در برخی حالتها صفر محاسبه میشود |
دقت داشته باشید که نمره کارنامه، قبولی در درس و سابقه تحصیلی کنکور سه چیز جدا هستند.
ممکن است غیبت دانشآموز موجه شناخته شود و او اجازه داشته باشد درس را در شهریور بگذراند اما چون امتحان خرداد را از دست داده سابقه تحصیلی آن درس برای کنکور جبران نشود. بسیاری از سردرگمیها دقیقا از ندیدن همین تفاوت شروع میشود.
اولین نفری باشید که از اخبار و اطلاعیههای مرتبط با پایه تحصیلیتان باخبر میشود!
غیبت موجه امتحان نهایی شامل چه مواردی است؟
غیبت موجه زمانی مطرح میشود که دانشآموز به دلیلی خارج از اختیار خود نتواند در جلسه امتحان حاضر شود و برای اثبات آن نیز مدرک قابل استناد داشته باشد.
بیماری شدید در روز آزمون، بستریشدن، تصادف، فوت بستگان نزدیک یا وقوع یک حادثه پیشبینینشده میتواند از دلایل قابل بررسی باشد. البته باید دقت کنید که قابل بررسی به معنای قابل قبول نیست و ممکن است برای آموزش و پرورش قابل قبول نباشد این دو را نباید یکی دانست.
مثلا داشتن نسخه پزشک همیشه کافی نیست. تاریخ مدرک باید با روز امتحان همخوانی داشته باشد و مرجع مسئول نیز باید آن را بپذیرد. یک گواهی بدون تاریخ برگهای که چند روز بعد صادر شده یا توضیح شفاهی خانواده ممکن است برای موجهشدن غیبت کافی نباشد.
غیبت غیرموجه امتحان نهایی چیست؟
اگر دانشآموز بدون عذر پذیرفتهشده در امتحان حاضر نشود، غیبت او غیرموجه ثبت میشود.
آمادهنبودن برای امتحان، خوابماندن، اشتباهکردن ساعت آزمون، فراموشکردن تاریخ یا غیبت عمدی برای انتقال امتحان به شهریور معمولا عذر موجه محسوب نمیشوند.
گاهی دانشآموز فکر میکند امتحان را بلد نیستم؛ شهریور میدهم. این تصمیم میانبری به نمره بهتر نیست. بیشتر شبیه کنارزدن یک مشکل و پیداکردن دو مشکل تازه است؛ صفر امتحان و عقبافتادن فرایند قبولی که با آن مواجه میشود.
غیبت در امتحان نهایی چه نمرهای دارد؟
براساس مقررات آموزشی غیبت غیرموجه در امتحانات نهایی بهمنزله نمره صفر برای برگه امتحان است. اگر غیبت موجه تشخیص داده شود دانشآموز باید با رعایت مقررات آن درس را دوباره انتخاب کند و در آزمون نهایی شرکت کند. در این شرایط باید دو وضعیت را تعریف کنیم:
نمره کارنامه و قبولی در درس
اگر غیبت غیرموجه باشد نمره صفر در محاسبات آموزشی وارد میشود. این نمره ممکن است باعث شود دانشآموز حدنصاب قبولی درس را به دست نیاورد و مجبور شود در امتحان نوبت بعد شرکت کند.
اما در غیبت موجه برخورد متفاوت است. برای آن نوبت وضعیت دانشآموز بهعنوان غایب موجه ثبت میشود و باید در زمان تعیینشده دوباره امتحان دهد.
قبولی در امتحان شهریور یا دی میتواند مشکل گذراندن درس را حل کند اما داستان سابقه تحصیلی هنوز تمام نشده است.
اثر غیبت بر سابقه تحصیلی
طبق ضوابط اعلامشده برای امتحانات نهایی غیبت در آزمون خرداد چه موجه باشد و چه غیرموجه میتواند در محاسبه نمره کل سابقه تحصیلی بهمنزله نمره خام صفر در نظر گرفته شود. نمره امتحانات شهریور و دی نیز الزاما جای سابقه خرداد را نمیگیرد.
یعنی چه؟ بگذارید با یک مثال برای شما توضیح دهیم. فرض کنید دانشآموز پایه دوازدهم به دلیل بستریشدن، امتحان شیمی خرداد را از دست میدهد. غیبت او موجه شناخته میشود و در شهریور همان درس را با نمره ۱۸ میگذراند. نمره ۱۸ میتواند برای قبولی و دریافت دیپلم مفید باشد اما لزوما سابقه تحصیلی ازدسترفته خرداد را جبران نمیکند.
امتحان مجدد ممکن است مشکل قبولی درس را برطرف کند ولی همیشه سابقه تحصیلی خرداد را ترمیم نمیکند.
نمره صفر نمره کل سابقه تحصیلی را کاهش میدهد. تبدیل نمره به تراز فرایند جداگانهای دارد و نتیجه آن برای همه درسها و داوطلبان یک عدد ثابت نیست.
قوانین غیبت در امتحان نهایی نهم
امتحانات پایه نهم را نباید دقیقا همردیف آزمونهای نهایی کشوری پایههای دوره دوم متوسطه قرار داد. ارزشیابی نوبت دوم پایه نهم معمولا با سؤالهای هماهنگ و برنامه تعیینشده استانی برگزار میشود. در آییننامه دوره اول متوسطه نیز آزمون نوبت دوم و تجدیدی پایه نهم هماهنگ استانی معرفی شده است و به معنای نهایی کشوری به معنای رایج پایه دوازدهم نیست. در صورت غیبت در امتحان پایه نهم موراد زیر برای شما رخ میدهد:
- غیبت غیرموجه میتواند باعث صفرشدن نمره برگه شود.
- برای غیبت موجه باید مدارک به مدرسه تحویل داده شود.
- آزمون غایبان موجه براساس مقررات دوره اول متوسطه برگزار میشود.
- نتیجه غیبت ممکن است روی قبولی پایه، معدل و هدایت تحصیلی اثر بگذارد.
آییننامه دوره اول متوسطه برای غایبان موجه امکان برگزاری ارزشیابی پس از اعلام نتایج را پیشبینی کرده است. امتحان غایبان موجه برخی دروس هماهنگ میتواند بهصورت داخلی و در مدرسه برگزار شود.
بنابراین دانشآموز پایه نهم نباید صرفا براساس قوانین دوازدهم تصمیم بگیرد. مدرسه و اداره آموزشوپرورش منطقه مرجع مناسبتری برای تعیین زمان و شکل آزمون جبرانی هستند.
غیبت در امتحان نهایی یازدهم
در پایه یازدهم نیز ابتدا نوع غیبت مشخص میشود. غیبت غیرموجه میتواند نمره صفر داشته باشد و در صورت غیبت موجه، دانشآموز باید مسیر اداری و امتحان مجدد را طی کند.
اما نکته حساس پایه یازدهم سابقه تحصیلی است. سهم و شیوه اعمال سوابق یازدهم در سالهای مختلف تغییر کرده و به سال کنکور بستگی دارد. در مقررات اعلامشده برای کنکور ۱۴۰۶ و سالهای بعد سوابق پایه یازدهم و دوازدهم هر دو در نتیجه آزمون نقش دارند.
غیبت در امتحان نهایی دوازدهم
پایه دوازدهم حساسترین وضعیت را دارد چون پای قبولی در درس، صدور دیپلم و سابقه تحصیلی همزمان وسط است.

اگر دانشآموز غیبت غیرموجه داشته باشد نمره صفر برای امتحان منظور میشود. اگر غیبت موجه باشد، باید دوباره در آزمون آن درس شرکت کند. اما در هر دو حالت ازدستدادن امتحان خرداد ممکن است به سابقه تحصیلی آسیب بزند.
در صورت غیبت در نهایی دوازدهم ممکن است پایینآمدن نمره سالانه یا مردودی در درس، نیاز به شرکت در امتحان شهریور یا دی، تأخیر در فارغالتحصیلی، دیر صادرشدن دیپلم، ایجاد مشکل زمانی برای ثبتنام دانشگاه و کاهش نمره کل سابقه تحصیلی برای شما رخ دهد.
البته یک غیبت بهخودیخود به معنای ازدسترفتن قطعی دانشگاه نیست. چنین نتیجهگیریای زیادی سیاه است. دانشآموز میتواند درس را در نوبت بعد بگذراند و در صورت داشتن شرایط برای ایجاد یا ترمیم سابقه در خرداد سال بعد اقدام کند. مسئله اصلی از دست رفتن زمان و فرصت همان نوبت است.
غیبت در امتحان نهایی خرداد
خرداد فقط یکی از نوبتهای امتحانی نیست روی سابقه تحصیلی تاثیر ویژهای دارد. اگر دانشآموز در آزمون خرداد غایب شود باید بیدرنگ وضعیت غیبت خود را پیگیری کند. در غیبت غیرموجه نمره صفر خواهد بود. در غیبت موجه نیز امکان امتحان مجدد وجود دارد اما برای محاسبه سابقه تحصیلی غیبت خرداد ممکن است صفر منظور شود.
غیبت عمدی در خرداد با این تصور و جمله معروف برخی از دانشآموزان که میگویند شهریور امتحان میدهم و تمام تصمیم پرریسکی است. شهریور میتواند نمره همان درس را نجات دهد و این شامل سابقه تحصیلی نیست.
غیبت در امتحان نهایی شهریور
غیبت در شهریور ممکن است قبولی دانشآموز را به نوبت بعد که معمولا دی است موکول کند. اگر پایه دوازدهم باشد همین فاصله چندماهه شاید صدور دیپلم و ثبتنام دانشگاه را عقب بیندازد.
در غیبت موجه شهریور باید مدارک فورا تحویل داده شود تا وضعیت آزمون بعدی مشخص شود. غیبت غیرموجه نیز میتواند نمره صفر همان نوبت را به دنبال داشته باشد.
امتحان شهریور معمولا برای گذراندن درس برگزار میشود. نباید بدون بررسی مقررات همان سال فرض کرد که نمره شهریور بهصورت خودکار سابقه تحصیلی خرداد را جایگزین میکند.
غیبت در امتحان نهایی دی
اگر درس تا دیماه باقی بماند دانشآموز باید در نوبت دی شرکت کند. غیبت دوباره ماجرا را کشدارتر میکند و ممکن است فارغالتحصیلی یک نیمسال یا بیشتر به تعویق بیفتد.
شرایط دانشآموز روزانه، داوطلب آزاد و دانشآموز مدرسه بزرگسالان کاملا یکسان نیست. برای همین باید وضعیت پرونده از محل تحصیل یا اداره آموزشوپرورش بررسی شود.
چگونه غیبت امتحان نهایی را موجه کنیم؟
موجهشدن غیبت خودکار نیست. حتی اگر دلیل واقعا جدی باشد بدون مدرک و پیگیری ممکن است در پرونده به شکل دیگری ثبت شود. برای موجه کردن این غیبت باید مسیر زیر را دنبال کنید:
- همان روز با مدیر مدرسه یا حوزه امتحانی تماس بگیرید.
- علت غیبت را دقیق و ترجیحا مکتوب اعلام کنید.
- مدارک معتبر مربوط به روز امتحان را تهیه کنید.
- مدارک را به مدرسه یا مسئول معرفیشده تحویل دهید.
- رسید یا تصویر نامه تحویلی را نگه دارید.
- نتیجه بررسی را پیگیری کنید؛ به جواب شفاهی بسنده نکنید.
- پس از صدور کارنامه، وضعیت غیبت را کنترل کنید.
- زمان انتخاب مجدد درس و امتحان بعدی را بپرسید.
مدارک، بسته به علت غیبت ممکن است شامل گواهی پزشک، گواهی بستری، گزارش اورژانس، گزارش تصادف، گواهی فوت یا تأییدیه یک مرجع رسمی باشد.
مدرسه فقط مدارک را تحویل نمیگیرد؛ باید مسیر بررسی پرونده را هم برای خانواده روشن کند. اگر چند روز گذشت و کسی پاسخ مشخصی نداد پیگیری از آموزشوپرورش منطقه کار عجیبی نیست و اتفاقا لازم است.
چه کسی موجهبودن غیبت را تشخیص میدهد؟
تشخیص نوع غیبت به نوع امتحان بستگی دارد. در آزمونهای داخلی مدرسه یک فرایند وجود دارد، در امتحانات هماهنگ منطقهای یا استانی مسیر دیگری طی میشود و در آزمون نهایی نیز مسئولان حوزه امتحانی و مدرسه در بررسی پرونده نقش دارند.
دانشآموز خودش نمیتواند با ارائه یک گواهی نتیجه بگیرد که غیبتش قطعا موجه شده است. پذیرش رسمی مدرک مهم است.
تا زمانی که وضعیت در پرونده یا کارنامه اصلاح نشده، موضوع را تمامشده فرض نکنید.
تأثیر غیبت بر معدل، دیپلم و کنکور
غیبت در امتحان نهایی میتواند بر معدل، دریافت دیپلم و سابقه تحصیلی کنکور تأثیر بگذارد؛ جزئیات را در جدول و تصویر زیر مشاهده کنید.

دقت داشته باشید یک دانشآموز ممکن است از نظر مدرسه بعدا درس را قبول شود اما از نظر سابقه تحصیلی همچنان با اثر غیبت خرداد روبهرو باشد.
| موضوع | پیامد احتمالی |
| نمره درس | صفر در غیبت غیرموجه یا تعیین وضعیت مجدد در غیبت موجه |
| معدل | نمره صفر میتواند معدل را کاهش دهد |
| قبولی پایه | ممکن است به امتحان نوبت بعد وابسته شود |
| دیپلم | تا زمان گذراندن درس ممکن است صادر نشود |
| سابقه تحصیلی | غیبت خرداد میتواند با نمره خام صفر محاسبه شود |
| ثبتنام دانشگاه | تأخیر در دریافت دیپلم ممکن است مشکل زمانی ایجاد کند |
غیبت در امتحان ترمیم معدل
قوانین غیبت در ترمیم معدل را نباید با امتحان عادی دانشآموزان یکی دانست. طبق ضوابط اعلامشده برای ترمیم مجدد سابقه، غیبت در یک یا چند آزمون ممکن است باعث شود نمره آن درسها در محاسبه سابقه همانند دانشآموزان روزانه صفر در نظر گرفته شود. اما نمرات ترمیم فقط برای سابقه تحصیلی اعتبار دارند و وارد کارنامه آموزشی اصلی فرد نمیشوند.
جزئیات اولین نوبت ترمیم، ترمیم مجدد و ایجاد سابقه متفاوت است. پس اگر برای ترمیم ثبتنام کردهاید و احتمال غیبت وجود دارد شیوهنامه همان سال آموزش و پرورش را بررسی کنید.
نتیجهگیری
خلاصه ماجرا این است که غیبت غیرموجه معمولا نمره صفر دارد. غیبت موجه نیز باید اثبات شود و ممکن است فقط مسیر امتحان مجدد را باز کند، نه اینکه اثر غیبت بر سابقه تحصیلی را کاملا پاک کند.
پس اگر هنوز امتحان برگزار نشده و فقط بهخاطر آمادهنبودن به غیبت فکر میکنید سر جلسه حاضر شوید. شاید آزمون آنقدرها که در ذهنتان بزرگ شده سخت نباشد. اگر هم واقعا اتفاقی افتاده همان روز پیگیری را شروع کنید؛ پروندههای اداری با بعدا درستش میکنم معمولا سادهتر نمیشوند.
سؤالات متداول
در غیبت غیرموجه نمره امتحان صفر محسوب میشود. در غیبت موجه دانشآموز باید طبق مقررات دوباره امتحان دهد بااینحال غیبت خرداد ممکن است در سابقه تحصیلی با نمره خام صفر محاسبه شود.
بیماری جدی، بستریشدن، تصادف، فوت بستگان نزدیک و حوادث خارج از اختیار میتوانند بررسی شوند. پذیرش نهایی به مدرک معتبر و نظر مرجع مسئول بستگی دارد.
در بسیاری از موارد دانشآموز برای گذراندن درس در نوبت بعد شرکت میکند. زمان دقیق آزمون براساس پایه، نوع امتحان و مقررات همان سال تعیین میشود.
اگر امتحان خرداد از دست برود ممکن است برای محاسبه سابقه تحصیلی آن درس نمره خام صفر منظور شود. امتحان شهریور معمولا مشکل قبولی درس را حل میکند و لزوما جای سابقه خرداد را نمیگیرد.
اقدام را به تعویق نیندازید. همان روز یا نخستین فرصت ممکن با مدرسه تماس بگیرید. مهلت دقیق و مدارک لازم باید از مدرسه یا حوزه امتحانی استعلام شود.
اگر در امتحان نهایی شهریور غیبت کنیم چه میشود؟
ممکن است امتحان درس به نوبت بعدی منتقل شود و قبولی یا فارغالتحصیلی دانشآموز به تأخیر بیفتد. نوع غیبت و مقررات پایه تحصیلی در نتیجه نهایی اثر دارند.