بهترین کلاس تابستانی برای کودکان آن کلاسی نیست که این روزها سر زبانها است کلاسی است که با سن، انرژی و علاقهی واقعی بچه جور دربیاید و تا شهریور رهایش نکند. برای کودک زیر ۱۰ سال یک کلاس هنری یا ورزشی بازیمحور و برای نوجوان یک مهارت پروژهمحور مثل برنامهنویسی یا طراحی معمولا امنترین انتخاب است.
ما هم به شما این موارد را بیان میکنیم اما بقیهی این مطلب دربارهی چیزی است که مطالب معمول در این خصوص جا میاندازند و آن هم این است که چطور پولتان را دور نریزید و چه کار کنید که بچه وسط راه از کلاس فراری نشود!
چه تعداد کلاس تابستانی برای کودک نیاز است؟
والدی را تصور کنید که برای پسر ۹ سالهاش همزمان شنا، رباتیک، زبان و نقاشی ثبتنام کرده است. هفتهی دوم تیر بچه صبحها بهانه میگیرد و عصرها خسته است و این سناریو را کم ندیدهایم. ظرفیت تمرکز کودک دبستانی محدود است و تابستان قرار بوده فصل نفس کشیدن باشد، نه نسخهی فشردهی مهر تا خرداد که کودک تحربهاش کرده است.
یک قاعده را در نظر بگیرید که برای کودک زیر ده سال حداکثر دو کلاس در هفته کافی است. یکی برای تخلیهی انرژی (ورزش) و یکی برای کسب خلاقیت یا مهارت که برای او مفید است. نوجوانها ظرفیت بیشتری دارند اما حتی آنها هم با سه کلاس جدی در هفته به سقف خود میرسند.
چرا این مهمتر از انتخاب رشته است؟ چون کلاس نیمهکاره، هم پول رفته است هم یک تجربهی شکست برای بچهای که از کلاسهای تابستانی زده میشود. کودکی که یاد بگیرد کلاسها را وسط راه ول میکند، این الگو را به ساز و زبان و ورزش بعدی هم میبرد.
اولین نفری باشید که از اخبار و اطلاعیههای مرتبط با پایه تحصیلیتان باخبر میشود!
لیست کلاس های تابستانی برای کودکان و نوجوانان
دورههای تابستانی به چهار خانوادهی اصلی تقسیم میشوند. این تقسیمبندی کمک میکند بهجای غرق شدن در اسم رشتهها، اول انتخاب کلی را داشته باشید.
| دسته | انواع کلاسها | چه چیزی را تقویت میکند؟ | مناسب کدام بچه است؟ |
| هنری و خلاقیت | نقاشی، سفال، موسیقی، تئاتر، عکاسی، عروسکسازی | تخیل، تمرکز، بیان احساس، اعتمادبهنفس | بچهی درونگرا، اهل ساختن، کمحرف |
| مهارتی و تکنولوژی | اسکرچ، رباتیک، پایتون، طراحی سایت، بازیسازی | تفکر منطقی، حل مسئله، مهارت آینده | بچهی کنجکاو، علاقهمند به کامپیوتر |
| ورزشی | شنا، ژیمناستیک، فوتبال، تکواندو، اسکیت | هماهنگی حرکتی، تخلیه هیجان، کار تیمی | بچهی پرانرژی و بیقرار |
| ذهنی و علمی | چرتکه، زبان، ریاضی خلاق، نجوم، فن بیان | حافظه، تمرکز، مهارت ارتباطی | بچهی اهل تمرکز و رقابت |
کلاس های تابستانی هنری
کلاس های تابستانی هنری برای بچههایی که با ساختن آرام میگیرند انتخاب خوبی است. نقاشی به کودک اجازه میدهد چیزی را که هنوز بلد نیست به زبان بیاورد، روی کاغذ نشان دهد. سفالگری صبر میسازد و به او یاد میدهد که خاک با عجله شکل نمیگیرد و بچه این را با دستهایش میفهمد نه نصیحتی که برای مثال پدربزرگش به او میکند.
موسیقی فایدهای دارد که در آزمون و نمره دیده نمیشود. بچه یاد میگیرد منتظر نوبتش بماند و به صدای بقیه گوش بدهد. برای گروه سنی پنجشش سال کلاس ارف و سازهای سادهی کوبهای مثل تنبک و شیکر مناسبتر از سازهای تخصصی است.
تئاتر و بازیگری هم برای کودکی که در جمع خجالت میکشد معجزه میکند. البته نه همیشه؛ بعضی بچهها روی صحنه بیشتر توی خودشان فرو میروند و این را باید بعد از دو سه جلسه دید.
کلاسهای مهارتی و تکنولوژی
اینجا جایی است که بازار داغ است و باید کمی محتاط بود. رباتیک، اسکرچ و برنامهنویسی برای کودکان واقعا تفکر منطقی را تقویت میکنند. کودک از حدود هفت سالگی با ابزار تصویری مثل اسکرچ (Scratch) میتواند بدون نوشتن کد منطق برنامهنویسی را تجربه کند.
اما این تبلیغ که بچهی ده ساله را برای درآمد دلاری آماده کنید را با احتیاط بشنوید. کودک ده ساله قرار نیست فریلنسر شود؛ قرار است فکر کردن یاد بگیرد اما برای نوجوان داستان فرق دارد. کلاس های تابستانی برای نوجوانان مثل طراحی سایت (HTML و CSS)، پایتون، طراحی رابط کاربری (UI/UX یعنی طراحی ظاهر و تجربهی کاربری) و بازیسازی با Unity میتوانند تا چند سال بعد به یک نمونهکار واقعی برسند. شرطش این است که دوره پروژهمحور باشد.
کلاسهای ورزشی و ذهنی
برای بچهای که خانه را روی سرش میگذارد هیچ کلاسی جای ورزش را نمیگیرد. شنا تقریبا برای هر سنی بالای پنج سال خوب است. ژیمناستیک را از سهچهار سالگی میشود شروع کرد ولی وزنه و ورزشهای قدرتی باید برای سنین بالاتر بماند.
چرتکه و ریاضی خلاق هم طرفدار دارند گرچه اثرشان روی هوش آنقدر که تبلیغ میشود قطعی نیست. آنچه واقعا تقویت میشود سرعت محاسبه و تمرکز است و ادعای بیشتر از این را با کمی شک بشنوید!
کدام کلاس تابستانی برای کدام سن مناسب است؟
سن اولین فیلتر انتخاب کلاس است. کلاسی که برای نوجوان عالی است میتواند برای کودک پنج ساله خستهکننده یا حتی مضر باشد.
| سن | تمرکز مناسب | پیشنهاد |
| ۴ تا ۶ سال | بازی، حس، حرکت | نقاشی، ارف، شنا، کاردستی |
| ۷ تا ۱۰ سال | خلاقیت + آشنایی اولیه | اسکرچ، رباتیک مقدماتی، ساز، ورزش گروهی |
| ۱۰ تا ۱۳ سال | مهارت با پروژهی ساده | پایتون مقدماتی، طراحی سایت، زبان، عکاسی |
| ۱۳ تا ۱۸ سال | مهارت جدی و نمونهکار | بوتکمپها، UI/UX، تدوین، هوش مصنوعی |
آموزش زبان دوم را میتوان غیرمستقیم از دو سالگی شروع کرد اما کلاس رسمی معمولا از پنجشش سالگی نتیجه میدهد. زودتر از آن بیشتر پول و وقت میرود تا یادگیری.
هزینه کلاسهای تابستانی در ۱۴۰۵ چقدر است؟
والد بدون عدد هزینه برای کلاسهای کودک خود نمیتواند تصمیم بگیرد. ارقام زیر تخمینی و میانگین تهران هزینه کلاسها در تابستان ۱۴۰۵ است و بین مراکز خصوصی و دولتی تفاوت زیادی دارد (این هزینهها ارتباطی به هزینههای مجموعه مدارس سلام ندارد):
- کلاسهای هنری (نقاشی، سفال): حدود ۱.۵ تا ۴ میلیون تومان برای یک ترم تابستانی
- ورزش (شنا، ژیمناستیک): تقریبا ۲ تا ۵ میلیون تومان بسته به تعداد جلسات
- رباتیک و اسکرچ: معمولا ۳ تا ۸ میلیون تومان
- بوتکمپهای تخصصی نوجوان: از حدود ۸ میلیون تومان به بالا
مراکز دولتی مثل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و دورههای سازمان فنی و حرفهای گزینههای بهمراتب ارزانترند و برای خانوادههایی که بودجهشان محدود است اولین جایی هستند که باید سر بزنند.
یک حساب سرانگشتی قبل از ثبتنام بکنید و هزینهی کل تقسیم بر تعداد جلسات کنید. گاهی کلاسی که گران به نظر میرسد، سرانهی هر جلسهاش منطقیتر از کلاس بهظاهر ارزان است و این را شما والدین عزیز باید تصمیم بگیرید.
بچهام وسط تابستان از کلاس زده شد چه کنم؟
این سؤالی است که معمولا بعد از ثبتنام پیش میآید و کمتر جایی به آن جواب داده میشود. زدگی بچه از کلاس سه دلیل رایج دارد:
- کلاس با سنش جور نبوده (سختتر یا بچگانهتر از حدش).
- علاقه از خود بچه نبوده، از والد بوده.
- مدرس نتوانسته ارتباط بگیرد.
قبل از اینکه نتیجه بگیرید بچه بیاراده است این سه مورد را بررسی کنید. گاهی تغییر مدرس یا گروه مشکل را حل میکند نه عوض کردن کل رشته که راحتترین کار است و اگر بچه بعد از سه چهار جلسهی منصفانه هنوز مقاومت میکند اصرار بیفایده است؛ تابستان قرار نبوده میدان جنگ باشد.
قبل از ثبتنام در دورهی کامل یک جلسهی آزمایشی درخواست کنید. اغلب آموزشگاههای خوب این امکان را میدهند و همین یک جلسه بیشتر از هر توضیحی به شما میگوید که این کلاس برای کودک شما در تابستان مفید است یا زمان و هزینه کودک شما را هدر میدهد.
یک نگاه متفاوت: اینکه شاید بچهی شما اصلا کلاس نخواهد!
تابستان بدون کلاس هم میتواند سازنده باشد. بازی آزاد، کتاب خواندن، وقت گذراندن با پدربزرگ و مادربزرگ یا حتی حوصله سر رفتن برای رشد کودک ضروریاند. مغز کودک در لحظههای بیکاری است که یاد میگیرد خودش را سرگرم کند و خلاقیت بسازد.
پس قبل از اینکه تقویم تابستان بچه را پر کنید، یک سؤال از خودتان بپرسید؛ این کلاس را برای بچه میخواهم یا برای اینکه از احساس گناه کاری برایش نکردم خلاص شوم؟ پاسخ به این سؤال نصف تصمیم شما را قطعی میکند!
