هم خانواده یکی از مباحث مهم درس فارسی است که در پایههای مختلف دبستان بارها تکرار میشود. وقتی درباره هم خانوادهها صحبت میکنیم، در واقع به واژههایی اشاره داریم که از یک ریشه مشترک ساخته شدهاند و میان آنها ارتباط معنایی مشخصی وجود دارد. هم خانواده حضور هم مانند بسیاری از واژههای فارسی، خانوادهای از کلمات دارد که دانستن آنها برای پاسخ دادن به سؤالات کتاب درسی ضروری است. اگر میخواهید با ریشه این کلمه آشنا شوید، روش تشخیص هم خانوادهها را یاد بگیرید و مثالهای کامل آن را با مترادف و معنی ببینید، در ادامه این مطلب از مجموعه مدارس سلام همراه ما باشید تا همه نکات را مرحله به مرحله بررسی کنیم.
هم خانواده کلمه حضور
کلمه «حضور» ریشه اصلی گروهی از واژههاست که همگی از بن «ح ض ر» ساخته شدهاند. این ریشه در همه مشتقات دیده میشود و ترتیب حروف آن تغییر نمیکند. به همین دلیل وقتی واژهای را بررسی میکنیم، اگر این سه حرف با همان نظم در آن وجود داشته باشد و از نظر معنا به مفهوم «حاضر بودن» یا «در جایی بودن» نزدیک باشد، میتوان آن را در خانواده حضور قرار داد. به عبارتی دیگر، این قوانین در آنها پابرجا باشد:
- کلمه از ریشه «ح ض ر» باشد.
- ترتیب آن هم رعایت شده باشد.
- معنای کلمات مشابه یا مرتبط باشد.
پیشنهاد مطالعه: هم خانواده محکم
کلمات هم خانواده حضور
در ادامه مهمترین واژههای هم خانواده حضور را میبینید:
حاضر، حضار، محضر، احضار
حال برای اینکه از هم معنی یا مرتبط بودن معنای این کلمات هم خانواده حضور مطمئن شویم، معنای هر یک را جداگانه بررسی میکنیم:
- حاضر: به کسی که در یک مکان وجود دارد یا در جمعی شرکت کرده است. موجود در محل، شرکتکننده
- حضار: جمع واژه حاضر است. افراد حاضر، شرکتکنندگان
- محضر: پیشگاه، مجلس رسمی
- احضار: فراخواندن یا طلب کردن شخصی برای حضور در جایی، فراخواندن، طلبیدن
همه این واژهها ریشه مشترک «ح ض ر» را در خود دارند و از نظر معنایی به مفهوم حضور و حاضر بودن نزدیک هستند.
مترادف کلمات هم خانواده حضور
برای اینکه هم خانواده واژه حضور و معنای آن به خوبی در ذهنتان باقی بماند، در این قسمت مترادفهای هر یک را آوردهایم:
- حضور: بودن، وجود، شرکت
- حاضر: موجود، آماده، شرکتکننده
- حضار: حاضران، شرکتکنندگان
- محضر: پیشگاه، مجلس، بارگاه
- احضار: فراخواندن، دعوت رسمی، طلب کردن
متضاد کلمات هم خانواده حضور
در این بخش متضادهای هر واژه از هم خانوادههای حضور را میبینید:
- حضور: غیاب
- حاضر: غایب
- حضار: غایبان
- محضر: متضاد مشخص و رایج ندارد.
- احضار: آزاد کردن، مرخص کردن
اولین نفری باشید که از اخبار و اطلاعیههای مرتبط با پایه تحصیلیتان باخبر میشود!
نحوه تشخیص هم خانواده
برای پیدا کردن هم خانواده حضور لازم است چند نکته مهم را به ترتیب بررسی کنید:
- ریشه این واژه «ح ض ر» است. بنابراین باید کلماتی را پیدا کنید که این سه حرف اصلی را در ساختار خود داشته باشند.
- ترتیب حروف ریشه باید ثابت بماند. اگر جای حروف عوض شده باشد یا یکی از آنها حذف شده باشد، آن واژه در این خانواده قرار نمیگیرد.
- واژههای هم خانواده حضور باید از نظر معنا به مفهوم «حاضر بودن»، «بودن در یک مکان» یا «وجود داشتن» نزدیک باشند.
- شباهت ظاهری به تنهایی کافی نیست. اگر کلمهای از نظر شکل شبیه باشد اما از نظر معنا ارتباطی با حضور نداشته باشد، هم خانواده محسوب نمیشود.
برای اطمینان، همیشه ریشه مشترک و پیوند معنایی را همزمان بررسی کنید تا پاسخ شما دقیق و کامل باشد
پیشنهاد مطالعه: هم خانواده هنر
سخن پایانی
در نهایت، هم خانواده حضور شامل واژگانی مانند حاضر، حضار، محضر و احضار است که همگی از ریشه «ح ض ر» ساخته شدهاند. شناخت این ساختار باعث میشود هنگام پاسخ دادن به تمرینهای فارسی، تشخیص هم خانواده حضور کلاس چهارم برای شما سادهتر و دقیقتر انجام شود. زمانی که ریشه مشترک و پیوند معنایی را همزمان بررسی کنید، احتمال اشتباه به حداقل میرسد و درک شما از ارتباط میان واژهها عمیقتر خواهد شد.
سؤالات متداول
- هم خانواده حضور چیست؟
حاضر، حضار، محضر و احضار از مهمترین کلمات هم خانواده حضور هستند. - ریشه کلمه حضور چیست؟
ریشه این واژه «ح ض ر» است و در همه مشتقات آن بدون تغییر ترتیب دیده میشود. - آیا هر کلمهای که شبیه حضور باشد هم خانواده آن است؟
خیر. شباهت ظاهری کافی نیست و واژه باید هم ریشه مشترک داشته باشد و هم از نظر معنا به مفهوم حضور نزدیک باشد.
